edebiyatokyanus
İÇERİK  
  ANA SAYFA
  YAZILAR
  ARAŞTIRMA-İNCELEME
  SÖYLEŞİ
  DENEME
  ATTİLA İLHAN
  ATTİLA İLHAN-KÖŞE YAZILARI
  => 'Havanda Su Dövülüyor' -Attilâ İLHAN
  => Madalyonun Arka Yüzü-Attila İlhan
  => 'Deve' mi, Yoksa 'Kuş' mu?-Attila İlhan
  => Hadi, Konuşsana İsmet Paşa!.-Attila İlhan
  => İkisi de, Sağlam NATO'cu!..-Attila İlhan
  => 'Akbaba Operasyonu' ve Sonrası-Attila İlhan
  => Seç Seçebildiğini!- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Dev Yalnızlığı-Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Solculuğu'!..- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin Solculuğu!(2)-Attilâ İLHAN
  => 'Reis Paşa'nın, Gelecek Tasarımı!-Attilâ İLHAN
  => 'Avrasya'nın NATO'su!-Attilâ İLHAN
  => 'Kökü Dışarda Demokrasi!.-Attilâ İLHAN
  => 'Batı'ya Parmak Kaldırmak-Attilâ İLHAN
  => Amaç Ülkeyi, 'Batı Çizgisi'nde Tutmak-Attilâ İLHAN
  => Senin 'Batılılaşma' Dediğin-Attilâ İLHAN
  => Batılılaşma, Bir tuzak- Attilâ İLHAN
  => Aysberg'in Görünmeyen Kısmı-Attilâ İLHAN
  => Intibah Basladi- Attilâ İLHAN
  => Ilericiligin Böylesi - Attilâ İLHAN
  => Gençler Müdafai Hukuk’ta Birlesmeli-Attilâ İLHAN
  => Usakligin Zirvesindeki Komprador Aydinlar-Attilâ İLHAN
  => 'Biz e Sözümüz Var!-Attilâ İLHAN
  => 'Cumhuriyet Disiplini-Attilâ İLHAN
  => 'Darbe' İçin 'Halkı Kullanmak-Attilâ İLHAN
  => 'Değişme' Var da, 'Sandıkları' Değil-Attilâ İLHAN
  => 'Dengeler' Değişiyor mu-Attilâ İLHAN
  => 'Dibe Vurmak' mı?-Attilâ İLHAN
  => 'Doğu/Batı İkiliği' Olmasın?-Attilâ İLHAN
  => Gidinin 'Dünya Bankası!..-Attilâ İLHAN
  => Yeni 'Durum'a, Eski 'Senaryo'-Attilâ İLHAN
  => Gazi ve Filistin-Attilâ İLHAN
  => 'Emperyalizm'in Son Aşaması?-Attilâ İLHAN
  => 'Türkçülüğün' Yeri 'Solda' mı-Attilâ İLHAN
  => Faşizim Kimin Sloganı-Attilâ İLHAN
  => 'Ay/Yıldızı' Sildirtecek miyiz?-Attilâ İLHAN
  => 'Film Çöplüğü'-Attilâ İLHAN
  => 'Yoksul'a, 'Sınıf Atlama' Yolu: 'Futbol!-Attilâ İLHAN
  => 'Futbolcu'nun, 'Entel'e Verdiği 'Ders'-Attilâ İLHAN
  => Futbolu'nun 'Lağım Çukuru'- Attilâ İLHAN
  => Seni, Ben Mahvederim, İsmet- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Tespit'i- Attilâ İLHAN
  => 'Reis Paşa', Doğru Görmüştü
  => Gâzi'nin 'Tasarımı': 'Devlet Sosyalizmi'- Attilâ İLHAN
  => 'Times Anlaşması' - Attilâ İLHAN
  => 'Türkçü'nün 'Ülkücü'ye Tepkisi-Attilâ İLHAN
  => Halka Söylemeye Dilleri Varmıyor-Attilâ İLHAN
  => 'Hancı Sarhoş, Yolcu Sarhoş-Attilâ İLHAN
  => Demokrasi Kamuflajı- Attilâ İLHAN
  => Avrasya'da dolaşan Hayalet:'Galiyef'-Attila İlhan
  => ...'Ilımlı' mı?.. Yoksa 'Bağımlı' mı?..-ATTİLA İLHAN
  => 'İlk Meclis'in Solculuğu-Attilâ İLHAN
  => Kimin 'İmparatorluğu'-Attilâ İLHAN
  => 'Irk Milliyetçiliği' Değil, 'Yurt Milliyetçiliği'-ATTİLA İLHAN
  => İşin Ucu 'Nereye' Dayanırdı-Attilâ İLHAN
  => İthal Malı' Demokrasi- Attilâ İLHAN
  => İt Ürür, 'Tarih' Yürür-Attilâ İLHAN
  => İzin Arzuhali-Attilâ İLHAN
  => 'Karen Fogg Dosyası-ATTİLA İLHAN
  => İyi ki, Bugünleri Görmediler-ATTİLA İLHAN
  => Perinçek 'i tanımazdım: tanımış oldum-ATTİLA İLHAN
  => Kimlerin, Elinde Kalmıştık-ATTİLA İLHAN
  => 'Tatlısu Frengi' Kim? 'Tatlısu Türkü' Kim-ATTİLA İLHAN
  => Sol' Yoksa, 'Demokrasi' de Yok!-ATTİLA İLHAN
  => Üstelik, Adı 'Liberal', Soyadı 'Demokrasi ATTİLA İLHAN
  => 'Mazlumlar Enternasyonali' mi?-Attilâ İLHAN
  => Parola Vatan, İşareti Namus-ATTİLA İLHAN
  => Haklı Bir Milliyetçilik-Cengiz İlhan
  => Şiir Arşivi
  E-KİTAP
  ANSİKLOPEDİK
  SATRANÇ VİDEO DERSLERİ DÖKÜMANLAR
  SATRANÇ OYNA
  ŞİİR
  DİL ANLATIM TÜRK EDEBİYATI - LİSE KAYNAK
  EDEBİYAT RADYO
  EDEBİYATIMIZDA ŞİİR ROMAN ÖYKÜ (dinle)
  100 TEMEL ESER (dinle)
  100 TÜRK EDEBİYATÇISI (dinle)
  SESLİ KİTAPLAR
  FOTOĞRAF ÇILIK
  E-DEVLET
  EĞİTİM YÖNETİMİ DENETİMİ
  RADYO TİYATROSU
  ÖĞRETMEN KAYNAK
  EDEBİYAT TV
  SÖYLEŞİLER - BELGESELLER TV
  RADYO KLASİK
  TÜRKÜLER
  GAZETELER MANŞETLER
  ÖYKÜ ANTOLOJİSİ
  DERGİLER - KİTAPLAR - KÜTÜPHANELER
  E-DERGİ
  KİM KİMDİR BİYOGRAFİLER
  ZİYARETÇİ DEFTERİ
  İLETİŞİM
  EDEBİYAT OKYANUS
'Hancı Sarhoş, Yolcu Sarhoş-Attilâ İLHAN

Söyleşi      Attilâ İLHAN
 
 
     
'Hancı Sarhoş, Yolcu Sarhoş!..'                   3 Ocak 2001
Dayanamayıp sormuştum: ''-...Sen kaç çeşit korkabilirsin?'' Yakışıklı ve iddialı 'aktör', anlamadı: ''-...Korkmanın çeşidi mi olur?'' diye cevap verdi. Düşünebiliyor musunuz, ne kadar insan varsa, o kadar çeşit korku olabileceğinin farkında değil; sırasında, aynı insan bile, çeşit çeşit korkabilir. Provada, bir türlü başarılı olamıyordu; daha da kötüsü, yaptığı 'korku' jest ve mimikleri, 'korku' dan çok, 'hayret' ifadesiydi. Olay, kırk yıllık bir olay; senaryo benim, sette, reji asistanı olarak, rol çalıştırıyorum. O yakışıklı, sonradan, Yeşilçam' ın 'demirbaş' larından birisi olmuştur; ama hâlâ, oyunculuk sanatının, her rolde bir başkası olmak anlamına geldiğini, anlamış mıdır? Doğrusu, sanmıyorum; çünkü hâlâ, her rolde, 'kendisini' oynar, -daha doğrusu- 'gösterir'.

Hadi o, 'hasbelkader' sinemada diyelim; peki ya konservatuvar okumuş, yâni tiyatro 'formasyonu' na sahip olanın; zamanla, aynı 'tipleme' kısırlığına düşmesine ne diyelim? 'Yeşilçam', -günümüzde, özel televizyon dizileri- oyuncudan, 'karakter kompozisyonu' istemez; nasıl, filmin içeriği, herkesin önceden bildiği bir 'şablon' ise; filmin 'karakterleri' de, öyle birer 'şablon' dur; seyirci, çoğu zaman, hangi jesti yapacağını, hangi cevabı vereceğini bilir. Yeşilçam, tiyatro oyuncusunu da 'kompozisyon' zahmetinden kurtarmış; aynı 'esnaflığa' indirgemiştir. Sadri Alışık, bir keresinde demişti ki; ''-...Her filmde, aynı replikleri tekrarlamaktan bıktım, yahu!''

Bu ortamda, ciddi bir 'dizi' yi, ancak 'ciddi' bir rejisör kurtarabilir: oyuncusundan teknik ve dramatik kadrosuna kadar, herkesi titizlikle seçerek!

Yanlış mıyım?

'Kadronun tamamı Yeşilçam...'

B u rejisör, 'prestij' iddialı bir 'dizi' çekmekle görevlendirilmişse; 'şablon' oyuncularla 'şablon' bir 'gösteri' çekemeyeceğinin, bilincinde olmamalı mı? Bilincinde olmalı, sahici yönetmenlik yapmalı, bu şart!. Ne gezer!

'Baykuşların Saltanatı' nın yönetmeni, dizinin çok gecikmiş bir tanıtım filminde, ''-...Dizide, TRT'den sadece üç kişiyiz'' demiştir. ''... Kadronun tamamı, Yeşilçam'dan seçildi!'' Bakınız, hata nereden başlıyor. O 'kadro' ki, masraf olmasın diye, aksesuvarı yok etmiş; giyim kuşam özelliklerini silmiş, atmosferi oluşturacak yan unsurları hesaba -bilerek- katmamıştır; ''-...Masanın üstünü görecek misin ağbiy? Hayır mı? Öyleyse, kahvaltı aksesuvarına gerek yok!''

Tecrübeli bir senarist, rejisörün rol dağıtımından, onun 'kapasitesi' ni kestirebilir. Eğer, bu işi, 'tutturabildiğine' yapıyorsa, yandınız: filan, falan rolüne iyidir, çünkü feşmekânın tavsiyesidir; falan, filanı kıramayacağımız için, falan rolünü oynayacaktır; ondan vazgeçemeyiz, nerdeyse, 'bedava'ya oynuyor; vs... 'İnandırıcı' olmak istediğini söyleyen, rejisör, daha rol dağıtımında, yalnız kendisinin değil, bütün dizinin inandırıcılığını tehlikeye atıyor. Çünkü onun anladığı 'inandırıcılık', bir 'prestij' dizi'sini, 'piyasa dizileri'nin düzeyine çekmek!... Eski Yeşilçam 'şablonu'nu, 90'lar İstanbulu'nun 'hakikat'ı sanıyor; senaryodaki 'gerçeği'; yaşadıklarını, -sadece sosyete dergilerini ve paparazzi programlarını izlesek bile- görebileceğimiz kişileri; sağından solundan kesip biçerek, bu yüzden kuşa benzetiyor.

Sonuçta, 'tipler' sakatlandı: rol dağıtımının aksaması, sanat yönetmeninin şaşılacak bilgisizliği; 'kahramanları', kendilerinin müsveddesine dönüştürdü; mekânların, senaryoda belirtildiği gibi seçilmeyişi, 'atmosferi' dağıttı; ayrıca, atlamalar ve rasgele birleştirip düz çekimler yüzünden, film 'gerilim' ve 'entrika' ('suspence' ve 'thriller') unsurlarını hissettiremiyor. Şaşılır mı? Hayır: tamamı, 'hareketli kamera' ile çekilecek diye tasarlanmış, bir senaryonun çekim setinde; bir iki traveling, tek bir jimmy jeep kullanılmışsa; atmosferden de, gerilim'den de, zaten vazgeçilmiş demektir. Buna son derece pasif, varla yok arası mizansen yönetimini; provasız (evet, 'provasız') çekimleri katarsanız; montaj ve dublajla, neyin ne kadar kurtarılabileceği, elbette şüphe kaldırır: hele, efektlere hiç aldırmaz, dublajı da 'kötü' kaydederseniz!...

Önceki dizilerin çekim süresi, aylarca ('Kartallar...' yedi buçuk ay) sürerdi; 'Baykuşların Saltanatı' çok kısa sürdü (iki buçuk ay); çünkü 'kolay, çabuk ve ucuz' çekim mantığıyla; ortaya 'kabak ışık', 'kartpostal' görüntü; hareketsiz diz plan, bel plan vs ile, 'standart' bir seyir çıkarma telâşına düşülmüştü.

Belki de istenen buydu...

A nkara, -politika dahil- 'sanal ortam' da yaşar; oradakiler, ülke gerçeğini, 'sandıkları' ve 'söyledikleri' sanırlar. TRT Drama Bölümü 'nün, İstanbul 'a nakli 'gereği' yıllardır tartışılır; bu defa açıkça görüldü ki, bu bir 'zaruret' tir; dizilerin yapım/yönetimi, Ankara 'nın 'sanal' ve 'bürokratik' ortamından, İstanbul 'un dağdağalı 'gerçeğine' düşünce, başbayağı 'Kayboluyorlar': senaryoda, hangi semtte bulunacağı bile belirtilmiş, eski tarz bir konağı; ya da, bazı 'sosyete' teknelerini, bir türlü bulamayıp; İzmit 'te (evet, İzmit 'te) bir konak önerdiler; tekneler, arabalar zorlukla bulunabildi; bulduklarını da, doğru dürüst kullanamadılar ya, o ayrı bahis!.

Bunda mutlaka son dakikada tepeden inen, yönetmen değişikliğinin de etkisi olmuştur: önceki yönetmenle bir buçuk yıldır, devamlı temas ve muhâbere halindeydik; senaryoyu, daha iyi kavramıştı; daha sorumlu ve azimli bir tutumla, gerçekleştirmeye azimli görünüyordu; eski Drama Bölümü Başkanı'nın, 'Baykuşların Saltanatı' projesinin bütçesini 'fahiş' bularak onaylamayışı, görevinden alınmasına yol açtı (acaba, neden?); dizinin önceden belli yönetmeni, o göreve 'çekildi'; oysa çekimleri o yapsaydı, TRT Televizyonunun Drama Bölümü, belki güçlü ve başarılı, bir kadın yönetmen daha kazanmış olacaktı.

Kimbilir, belki de istenmeyen, buydu!

..................................

Meraklısı için not: Ne halt ettiysem, dizideki bir tipi, Johann Christian Bach 'ın Piyano Konçertosu'nu dinlemeye meraklı yazmışım; 'prestij dizi' sini çekmekle görevli ekip, Christian Bach 'ı, önce Johann Sebastian Bach zannetti, (öncekinin babasıdır); yanlış düzeltilince, bu defa, koca TRT Müzik Arşivi'nde, konçertoyu bulamadı; sonunda, çaresiz kalıp, benden istedi.

Mevlid'in firaklı yeri, asıl burası: onlara gönderdiğim 'bant kaydı', nereden yapılmıştı, biliyor musunuz? TRT/FM 'in bir klâsik müzik yayınından! O kadar 'hancı sarhoş, yolcu sarhoş' ki, Kurum'un imkânlarını bile kullanamıyorlar; çünkü, 'farkında değiller'.


 
 
 

 

İLETİŞİM edebiyatokyanus@gmail.com  
   
Reklam  
   
edebiyatokyanus 373188 ziyaretçi (713129 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=