edebiyatokyanus
İÇERİK  
  ANA SAYFA
  YAZILAR
  ARAŞTIRMA-İNCELEME
  SÖYLEŞİ
  DENEME
  ATTİLA İLHAN
  ATTİLA İLHAN-KÖŞE YAZILARI
  => 'Havanda Su Dövülüyor' -Attilâ İLHAN
  => Madalyonun Arka Yüzü-Attila İlhan
  => 'Deve' mi, Yoksa 'Kuş' mu?-Attila İlhan
  => Hadi, Konuşsana İsmet Paşa!.-Attila İlhan
  => İkisi de, Sağlam NATO'cu!..-Attila İlhan
  => 'Akbaba Operasyonu' ve Sonrası-Attila İlhan
  => Seç Seçebildiğini!- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Dev Yalnızlığı-Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Solculuğu'!..- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin Solculuğu!(2)-Attilâ İLHAN
  => 'Reis Paşa'nın, Gelecek Tasarımı!-Attilâ İLHAN
  => 'Avrasya'nın NATO'su!-Attilâ İLHAN
  => 'Kökü Dışarda Demokrasi!.-Attilâ İLHAN
  => 'Batı'ya Parmak Kaldırmak-Attilâ İLHAN
  => Amaç Ülkeyi, 'Batı Çizgisi'nde Tutmak-Attilâ İLHAN
  => Senin 'Batılılaşma' Dediğin-Attilâ İLHAN
  => Batılılaşma, Bir tuzak- Attilâ İLHAN
  => Aysberg'in Görünmeyen Kısmı-Attilâ İLHAN
  => Intibah Basladi- Attilâ İLHAN
  => Ilericiligin Böylesi - Attilâ İLHAN
  => Gençler Müdafai Hukuk’ta Birlesmeli-Attilâ İLHAN
  => Usakligin Zirvesindeki Komprador Aydinlar-Attilâ İLHAN
  => 'Biz e Sözümüz Var!-Attilâ İLHAN
  => 'Cumhuriyet Disiplini-Attilâ İLHAN
  => 'Darbe' İçin 'Halkı Kullanmak-Attilâ İLHAN
  => 'Değişme' Var da, 'Sandıkları' Değil-Attilâ İLHAN
  => 'Dengeler' Değişiyor mu-Attilâ İLHAN
  => 'Dibe Vurmak' mı?-Attilâ İLHAN
  => 'Doğu/Batı İkiliği' Olmasın?-Attilâ İLHAN
  => Gidinin 'Dünya Bankası!..-Attilâ İLHAN
  => Yeni 'Durum'a, Eski 'Senaryo'-Attilâ İLHAN
  => Gazi ve Filistin-Attilâ İLHAN
  => 'Emperyalizm'in Son Aşaması?-Attilâ İLHAN
  => 'Türkçülüğün' Yeri 'Solda' mı-Attilâ İLHAN
  => Faşizim Kimin Sloganı-Attilâ İLHAN
  => 'Ay/Yıldızı' Sildirtecek miyiz?-Attilâ İLHAN
  => 'Film Çöplüğü'-Attilâ İLHAN
  => 'Yoksul'a, 'Sınıf Atlama' Yolu: 'Futbol!-Attilâ İLHAN
  => 'Futbolcu'nun, 'Entel'e Verdiği 'Ders'-Attilâ İLHAN
  => Futbolu'nun 'Lağım Çukuru'- Attilâ İLHAN
  => Seni, Ben Mahvederim, İsmet- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Tespit'i- Attilâ İLHAN
  => 'Reis Paşa', Doğru Görmüştü
  => Gâzi'nin 'Tasarımı': 'Devlet Sosyalizmi'- Attilâ İLHAN
  => 'Times Anlaşması' - Attilâ İLHAN
  => 'Türkçü'nün 'Ülkücü'ye Tepkisi-Attilâ İLHAN
  => Halka Söylemeye Dilleri Varmıyor-Attilâ İLHAN
  => 'Hancı Sarhoş, Yolcu Sarhoş-Attilâ İLHAN
  => Demokrasi Kamuflajı- Attilâ İLHAN
  => Avrasya'da dolaşan Hayalet:'Galiyef'-Attila İlhan
  => ...'Ilımlı' mı?.. Yoksa 'Bağımlı' mı?..-ATTİLA İLHAN
  => 'İlk Meclis'in Solculuğu-Attilâ İLHAN
  => Kimin 'İmparatorluğu'-Attilâ İLHAN
  => 'Irk Milliyetçiliği' Değil, 'Yurt Milliyetçiliği'-ATTİLA İLHAN
  => İşin Ucu 'Nereye' Dayanırdı-Attilâ İLHAN
  => İthal Malı' Demokrasi- Attilâ İLHAN
  => İt Ürür, 'Tarih' Yürür-Attilâ İLHAN
  => İzin Arzuhali-Attilâ İLHAN
  => 'Karen Fogg Dosyası-ATTİLA İLHAN
  => İyi ki, Bugünleri Görmediler-ATTİLA İLHAN
  => Perinçek 'i tanımazdım: tanımış oldum-ATTİLA İLHAN
  => Kimlerin, Elinde Kalmıştık-ATTİLA İLHAN
  => 'Tatlısu Frengi' Kim? 'Tatlısu Türkü' Kim-ATTİLA İLHAN
  => Sol' Yoksa, 'Demokrasi' de Yok!-ATTİLA İLHAN
  => Üstelik, Adı 'Liberal', Soyadı 'Demokrasi ATTİLA İLHAN
  => 'Mazlumlar Enternasyonali' mi?-Attilâ İLHAN
  => Parola Vatan, İşareti Namus-ATTİLA İLHAN
  => Haklı Bir Milliyetçilik-Cengiz İlhan
  => Şiir Arşivi
  E-KİTAP
  ANSİKLOPEDİK
  SATRANÇ VİDEO DERSLERİ DÖKÜMANLAR
  SATRANÇ OYNA
  ŞİİR
  DİL ANLATIM TÜRK EDEBİYATI - LİSE KAYNAK
  EDEBİYAT RADYO
  EDEBİYATIMIZDA ŞİİR ROMAN ÖYKÜ (dinle)
  100 TEMEL ESER (dinle)
  100 TÜRK EDEBİYATÇISI (dinle)
  SESLİ KİTAPLAR
  FOTOĞRAF ÇILIK
  E-DEVLET
  EĞİTİM YÖNETİMİ DENETİMİ
  RADYO TİYATROSU
  ÖĞRETMEN KAYNAK
  EDEBİYAT TV
  SÖYLEŞİLER - BELGESELLER TV
  RADYO KLASİK
  TÜRKÜLER
  GAZETELER MANŞETLER
  ÖYKÜ ANTOLOJİSİ
  DERGİLER - KİTAPLAR - KÜTÜPHANELER
  E-DERGİ
  KİM KİMDİR BİYOGRAFİLER
  ZİYARETÇİ DEFTERİ
  İLETİŞİM
  EDEBİYAT OKYANUS
'İlk Meclis'in Solculuğu-Attilâ İLHAN

 

'İlk Meclis'in Solculuğu!..
22 Mart 2002

 

Acaba bilir miydiniz, doğrusu merak ediyorum? TBMM 'de kurulan ilk siyasi parti, Komünist bir partidir: evet!

 

O muğlak ve mütereddit 1336 (1920) sonbaharında, Mustafa Kemal 'in yakın arkadaşları, 'Türkiye Komünist Fırkası' nı kuruyorlar; sol eğilimli 'Halk Zümresi' yle, 'Yeşil Ordu' ona tekaddüm etmiştir ama, önceki 'parti' değildi, sonraki 'gizli' sayılıyordu; Müdafaa-i Hukuk ise, hâlâ 'cemiyet'! Düşünebiliyor musunuz 'Kurucu Meclis' de sayılabilecek TBMM, o zaman 'soldan' bir doğum müjdeliyor; 'soldan', ama, 'farklı' ve son derece 'özel'! Bunu sinek pislemedik bir yere yazmalısınız.

 

Hakkı Behiç Bey 'in liderliğindeki bu 'fırka', 'resmi tarih'te 'muvazaa partisi' diye geçer; bir bakıma, öyledir; Mete (Tunçay), her zaman o kadar da 'uysal' olmadığını, ünlü kitabında yazmıştı; öyle hatırlıyorum; fakat asıl onların, muhtemel bir Türk sosyalizmi bahsinde, neler yazdıklarını okudunuz mu siz? Hem ilginç görünüyorlar, hem de şaşırtıcı.

 

TKF 'nın kurucu üyelerinden, Yeni Gün başyazarı Yunus Nadi Bey; Marksizm uygulamasının yorumunda, ancak yetmiş yıl sonra akla gelebilecek, bazı önemli 'tespitleri' yapıyor. Bakar mısınız neler yazmış?

 

''... Karl Marks 'ın prensipleri, memleketten memlekete ve harfiyyen, yani tıpatıp ve harfi harfine uygulanır formüller değildir. Siyasi milliyet esasına muarız olan Enternasyonal 'in, bu uluslararası ruhuna taarruz etmiş olmayalım. Taarruz etmiş olmaksızın, Komünizm 'in her memlekette tatbik veçhinde, bir nev'i milliyetin tecelli ve temayüzünü zaruri görmekte, hata olmaz kanaatindeyiz. Lenin yoldaş, lisanların ayrılığı bedahatine dayanarak, milletlere özellik tanımakta, yerden göğe kadar haklıdır...''

 

''... demek oluyor ki, dünyada, bir kere alelâde bir komünizm vardır. Bu Komünizm bütün milletleri, mesela Emperyalizm ve Kapitalizm âfetlerine muaraza gibi, umumi fikirler altında toplayabilir. İkinci safha olarak, bir Komünizm 'in memleketten memlekete ve çok farklı bir veçh-i tatbiki, bir uygulama biçimi vardır ki bu da ilmi esasların, o memleketteki icaplara göre incelenmesiyle, uzlaştırılıp toplanmasından meydana gelir. Bu itibarla nev'ama müstakil bir Türk Komünizm 'i vardır ve olacaktır; adına Bolşeviklik denilen bir Rus Komünizmi olduğu gibi...'' (A. Cerrahoğlu, 'Türkiye'de Sosyalizmin Tarihine Katkı', S. 433 - 444. May Yayınları, 43. Tarihsiz)

 

II. Enternasyonal 'in 'mızıkçılığı' (daha doğrusu, açgözlülüğü), o kadar hayali kurulan 'Dünya Devrimi'ne engel olduğuna; Sosyalizm konusundaki sonraki gelişmeler, Yunus Nadi Bey 'i haklı çıkardığına göre, 'tespit'in 'özgün', 'farklı' ve son derece 'özel' olduğundan, şüphe edebilir miyiz?

 

Ya 'Turan sosyalizm'ine ne buyrulur?

 

Bu kadarla kalsa iyi! TKF 'nin başka bir kurucusu, 'Anadolu İhtilâli' nin en renkli, en heyecanlı, en vurucu isimlerinden; İzmir meb'usu Mahmut Esat Bey 'in (Bozkurt) aynı Yeni Gün gazetesinde yazdıkları, ondan hiç de aşağı kalmıyor; bakar mısınız neler diyor:

 

''... korkunç bir kasırganın, Bolşevizm 'in tehdidi altındayız. Türkler, Rus değildir. Bolşevizm Rusya 'nın koşullarına uygun olarak geliştirilmiştir. (Buraya lütfen dikkat!) Milli kollektivizm, Türk Milletini birleştirecek yoldur. Milliyetçiliği inkâr etmek, ölümle eş anlamlıdır. Komünizm Türkler için bir ideal değil, bir araçtır. İdeal 'Altun Elma' dır. İstediğimiz Türklerin siyasi değil, toplumsal ve kültürel birliğidir...'' (Yeni Gün, 20 Teşrinievvel 1336 (1920).

 

Hadi bakalım, şaşmamak elde mi? Gösterilen 'ideal', bilindiği gibi, Rusya 'daki 'Cedit' aydınlarının öncüsü sayılan, İsmail Bey Gaspirinskiy 'in (Gaspıralı), va'z ettiği 'ideal'dir: 'İşde, kültürde; dilde birlik!' 'Altun elma' derseniz, Ziya Gökalp çağrışımlarıyla gelir, 'Turan' ın ta kendisidir. O Turan' ki, Tatar Sovyet liderlerinden Mollanur Vahidof ve Sultan Galiyef, Vladimir İliç Lenin 'e ve Lev Davidoviç Trotskiy 'e, Türklerin Sovyetler Birliği 'nde 'Turan Sosyalist Cumhuriyeti adıyla, bir bütün olarak temsil edilmelerini kabul ettirmişti; dolayısıyla TKF, yeni oluşacak Türkiye 'ye has, bağımsız, özgür fakat aynı yoğunlukta anti/emperyalist ve anti/kapitalist bir Sosyalizm Platformu 'nu sunuyordu: bir bakıma, 'Bakû' TKF 'nı, (Ankara) TKF 'na, Mustafa Suphi Bey bağlıyor; hem de Galiyef 'in 'sicimi'yle!

 

Zaten 'kaderleri' de aynı olmayacak mıdır?

 

Bu platform, hele Zinovyef, Kamenef ve Radek 'in tasfiyesinden sonra, III. Enternasyonal tarafından asla kabul edilmeyip; inatla ve ısrarla, 'milliyetçi' hatta 'chauvin' bir 'sapma' olarak ilan edilecektir. Bunu yapan, Stalin 'in mantığı! Diyalektiğin esnekliğini bilen başka sosyalistlerce, tutumu çok tartışılmış ve eleştirilmiştir; çünkü 'Tek Ülkede Sosyalizm' uygulamasının da, -ta o zaman, Yunus Nadi Bey 'in işaret ettiği gibi- 'milli bir uygulama' sayılması icabettiği ileri sürülecektir. Doğrudur da bu!

 

Sovyetler Birliği 'nin dağılışına kadar, Yugoslavya 'da, Çin 'de, Polonya 'da ve Macaristan 'da karşılaştığı problem ve zorluklar aynı sebepten doğuyordu. Sovyetler 'in dağılışı, sorunu ortadan kaldırmadı, başka bir zemine taşıdı: Çin, Kuzey Kore, Küba yaşıyorlar; üçü de 'ulusal', üçü de 'solcu', üçü de anti/emperyalist ve anti/kapitalist!

 

Acaba yaşanmış bunca deneyim, gelecekteki muhtemel solcu örgütlenmelerde, aydınlatıcı olamaz mı?

 

Bu 'girizgâh'ın amacı nedir?

 

Gerçekte bu 'girizgâh', Türkiye 'de kurulmuş ve -her şeye rağmen- başarılı olmuş 'Sosyalist' bir partinin; nasıl 'ilk Meclis'te atılmış temel, bu temelin oluşturduğu ilk mayadan beslenip serpildiğini göstermek amacıyla, kaleme alınmış oldu. Meraklısının kolayca tahmin edebileceği gibi, o parti, on iki işçi/sendikacı tarafından kurulmuş olan Türkiye İşçi Partisi idi. Bu partinin tutumu diyalektik, felsefesi Marksist ise de, tüzüğü ve programı -Yunus Nadi Bey 'in kullandığı tâbirle- ''...ilmî esasların o memleketteki icaplara göre incelenmesiyle, uzlaştırılıp toplanmıştı...''

 

Nasıl mı? Göreceğiz.

 

İLETİŞİM edebiyatokyanus@gmail.com  
   
Reklam  
 
 
edebiyatokyanus 384261 ziyaretçi (736385 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=