edebiyatokyanus
İÇERİK  
  ANA SAYFA
  YAZILAR
  ARAŞTIRMA-İNCELEME
  SÖYLEŞİ
  DENEME
  ATTİLA İLHAN
  ATTİLA İLHAN-KÖŞE YAZILARI
  => 'Havanda Su Dövülüyor' -Attilâ İLHAN
  => Madalyonun Arka Yüzü-Attila İlhan
  => 'Deve' mi, Yoksa 'Kuş' mu?-Attila İlhan
  => Hadi, Konuşsana İsmet Paşa!.-Attila İlhan
  => İkisi de, Sağlam NATO'cu!..-Attila İlhan
  => 'Akbaba Operasyonu' ve Sonrası-Attila İlhan
  => Seç Seçebildiğini!- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Dev Yalnızlığı-Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Solculuğu'!..- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin Solculuğu!(2)-Attilâ İLHAN
  => 'Reis Paşa'nın, Gelecek Tasarımı!-Attilâ İLHAN
  => 'Avrasya'nın NATO'su!-Attilâ İLHAN
  => 'Kökü Dışarda Demokrasi!.-Attilâ İLHAN
  => 'Batı'ya Parmak Kaldırmak-Attilâ İLHAN
  => Amaç Ülkeyi, 'Batı Çizgisi'nde Tutmak-Attilâ İLHAN
  => Senin 'Batılılaşma' Dediğin-Attilâ İLHAN
  => Batılılaşma, Bir tuzak- Attilâ İLHAN
  => Aysberg'in Görünmeyen Kısmı-Attilâ İLHAN
  => Intibah Basladi- Attilâ İLHAN
  => Ilericiligin Böylesi - Attilâ İLHAN
  => Gençler Müdafai Hukuk’ta Birlesmeli-Attilâ İLHAN
  => Usakligin Zirvesindeki Komprador Aydinlar-Attilâ İLHAN
  => 'Biz e Sözümüz Var!-Attilâ İLHAN
  => 'Cumhuriyet Disiplini-Attilâ İLHAN
  => 'Darbe' İçin 'Halkı Kullanmak-Attilâ İLHAN
  => 'Değişme' Var da, 'Sandıkları' Değil-Attilâ İLHAN
  => 'Dengeler' Değişiyor mu-Attilâ İLHAN
  => 'Dibe Vurmak' mı?-Attilâ İLHAN
  => 'Doğu/Batı İkiliği' Olmasın?-Attilâ İLHAN
  => Gidinin 'Dünya Bankası!..-Attilâ İLHAN
  => Yeni 'Durum'a, Eski 'Senaryo'-Attilâ İLHAN
  => Gazi ve Filistin-Attilâ İLHAN
  => 'Emperyalizm'in Son Aşaması?-Attilâ İLHAN
  => 'Türkçülüğün' Yeri 'Solda' mı-Attilâ İLHAN
  => Faşizim Kimin Sloganı-Attilâ İLHAN
  => 'Ay/Yıldızı' Sildirtecek miyiz?-Attilâ İLHAN
  => 'Film Çöplüğü'-Attilâ İLHAN
  => 'Yoksul'a, 'Sınıf Atlama' Yolu: 'Futbol!-Attilâ İLHAN
  => 'Futbolcu'nun, 'Entel'e Verdiği 'Ders'-Attilâ İLHAN
  => Futbolu'nun 'Lağım Çukuru'- Attilâ İLHAN
  => Seni, Ben Mahvederim, İsmet- Attilâ İLHAN
  => Gâzi'nin 'Tespit'i- Attilâ İLHAN
  => 'Reis Paşa', Doğru Görmüştü
  => Gâzi'nin 'Tasarımı': 'Devlet Sosyalizmi'- Attilâ İLHAN
  => 'Times Anlaşması' - Attilâ İLHAN
  => 'Türkçü'nün 'Ülkücü'ye Tepkisi-Attilâ İLHAN
  => Halka Söylemeye Dilleri Varmıyor-Attilâ İLHAN
  => 'Hancı Sarhoş, Yolcu Sarhoş-Attilâ İLHAN
  => Demokrasi Kamuflajı- Attilâ İLHAN
  => Avrasya'da dolaşan Hayalet:'Galiyef'-Attila İlhan
  => ...'Ilımlı' mı?.. Yoksa 'Bağımlı' mı?..-ATTİLA İLHAN
  => 'İlk Meclis'in Solculuğu-Attilâ İLHAN
  => Kimin 'İmparatorluğu'-Attilâ İLHAN
  => 'Irk Milliyetçiliği' Değil, 'Yurt Milliyetçiliği'-ATTİLA İLHAN
  => İşin Ucu 'Nereye' Dayanırdı-Attilâ İLHAN
  => İthal Malı' Demokrasi- Attilâ İLHAN
  => İt Ürür, 'Tarih' Yürür-Attilâ İLHAN
  => İzin Arzuhali-Attilâ İLHAN
  => 'Karen Fogg Dosyası-ATTİLA İLHAN
  => İyi ki, Bugünleri Görmediler-ATTİLA İLHAN
  => Perinçek 'i tanımazdım: tanımış oldum-ATTİLA İLHAN
  => Kimlerin, Elinde Kalmıştık-ATTİLA İLHAN
  => 'Tatlısu Frengi' Kim? 'Tatlısu Türkü' Kim-ATTİLA İLHAN
  => Sol' Yoksa, 'Demokrasi' de Yok!-ATTİLA İLHAN
  => Üstelik, Adı 'Liberal', Soyadı 'Demokrasi ATTİLA İLHAN
  => 'Mazlumlar Enternasyonali' mi?-Attilâ İLHAN
  => Parola Vatan, İşareti Namus-ATTİLA İLHAN
  => Haklı Bir Milliyetçilik-Cengiz İlhan
  => Şiir Arşivi
  E-KİTAP
  ANSİKLOPEDİK
  SATRANÇ VİDEO DERSLERİ DÖKÜMANLAR
  SATRANÇ OYNA
  ŞİİR
  DİL ANLATIM TÜRK EDEBİYATI - LİSE KAYNAK
  EDEBİYAT RADYO
  EDEBİYATIMIZDA ŞİİR ROMAN ÖYKÜ (dinle)
  100 TEMEL ESER (dinle)
  100 TÜRK EDEBİYATÇISI (dinle)
  SESLİ KİTAPLAR
  FOTOĞRAF ÇILIK
  E-DEVLET
  EĞİTİM YÖNETİMİ DENETİMİ
  RADYO TİYATROSU
  ÖĞRETMEN KAYNAK
  EDEBİYAT TV
  SÖYLEŞİLER - BELGESELLER TV
  RADYO KLASİK
  TÜRKÜLER
  GAZETELER MANŞETLER
  ÖYKÜ ANTOLOJİSİ
  DERGİLER - KİTAPLAR - KÜTÜPHANELER
  E-DERGİ
  KİM KİMDİR BİYOGRAFİLER
  ZİYARETÇİ DEFTERİ
  İLETİŞİM
  EDEBİYAT OKYANUS
Sol' Yoksa, 'Demokrasi' de Yok!-ATTİLA İLHAN

  Söyleşi
                              ATTİLA İLHAN
 

   

 
Sol' Yoksa, 'Demokrasi' de Yok!
3 Nisan 2002

 

O iki 'Sosyalist' parti arasında; dünya görüşü, diyalektik anlayış, nihai amaçlar açısından, hiçbir fark yok gibiydi; fark, metodun uygulanmasında çıkıyor; birisi 'Beynelmilelciliği', Sovyetler 'le tartışmasız bir ve beraber olmak gibi, değerlendirirken; ötekisi, daha çok, ülkenin ulusal çıkarlarına göre değerlendirmeyi yeğliyordu; çünkü Rusların da öyle yaptığının, farkına varmıştı: Galiyef 'in Trotskiy 'in 'tasfiyesi'ni; Zinovyef 'in Enternasyonal 'in başından alınıp, bunu ünlü Moskova Davaları 'nın izlemesini, başka nasıl izah edersiniz?

 

Daha önce de sözünü etmiştim; bir yanda, Türkiye Sosyalist Partisi (Esat Adil, Hasan Tanrıkut, 'Sarı' Mustafa (Börklüce), Hüsamettin Özdoğu vs); öbür yanda, Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi (Dr. Şefik Hüsnü, Hulûsi Dosdoğru, Ferit Kalmuk, vs.) ; bermutad, ilki ikincisini 'bağnazlıkla' ( sectaire 'lik); ikincisi ilkiniyse, düpedüz 'polise hizmet etmekle' suçlamakta idi! Tahmin ettiğiniz üzere, öncekiler, 'Sarı' Mustafa 'nın 'esas partisi'nden, yâni Mustafa Suphi, Şevket Süreyya, Nâzım Hikmet kanadından geliyorlardı; ikinciler ise Mütâreke 'de İstanbul 'da örgütlenmiş, -daha çok Spartakist sayılan- Türkiye İşçi ve Çiftçi Partisi 'nin devamı sayılırlardı.

 

1946 'daki 'çıkış'ın, birlikte değil de, böyle 'farklı' hatta, 'muhâsım' görünüşü; hiç kuşkusuz, 'Demokrasi' ye geçerken CHP 'nin, 'dikensiz bir gül bahçesi' yaratmasında, işine yaramıştır; yalnız Sosyalizm 'i değil, bu arada sendikacılığı da, kaşla göz arasında yok ediverdiler: Saraçhane Mitingi 'ne kavuşabilmek için, en azından, 27 Mayıs 'ı beklemek gerekecekti; gerekecekti de, durumda bir değişiklik olacak mıydı? Hayır, olamazdı: zira 'Millî Şef' imiz, faşizan bir 'totaliterlik'ten 'demokrasi'ye; o 'totaliterliğin' hukuki yapısını (Mevzuatı'nı) değiştirmeksizin 'geçiyor'; zaten başı dara geldiği anda, -meselâ 26 Aralık 1946'da- hem partileri; hem sendikaları kapatıp; 'mes'ûlleri'ni tutuklayarak, 'Hür dünya' ya ne kadar 'demokrat olduğunu' gösteriyordu.

Nâzım , boşuna mı 'bir hazin hürriyet' demişti?

 

O meş'ûm ikilik!...

 

Kemal Sülker kitabında, o meşûm 'ikiliği' şöyle anlatmıştır: ''... Türkiye diye başlayan ve istihsal esasına müstenid sendikalar, büyük bir faaliyet içinde idi; bu tip sendikalara karşı, vilâyet, hatta mahalle adını alan yeni yeni sendikalar kuruldu. İkisinin adında da 'Sosyalist' sıfatı bulunan partilerin idarecileri ve nazariyecileri, gerek dernek ve benzeri teşekkülleri, gerekse sendikaları ayrı ayrı zaviyelerden mütalaa ediyordu...''

 

''... Bir tarafa göre, 'aydınlarımız tereddüt ve vesvese içindedirler; içlerinden nazariye ve aksiyon üstadları, yeter sayıda yetişmemektedir. Birçoğunun yaptığı iş fısıltı kahramanlığıdır. Bir çoğu ise, rahatından ve mevkiinden bir zerre fedakârlığa razı olmadığı halde, aksiyon adamlarını çekiştirmek, sosyal mücadelelerin kirpiğini veya kaşını beğenmemek suretiyle, büyük işler yapar görünmektedir.' (Esat Âdil, Gün dergisi, 21 Ağustos 1946).''

 

''... Karşı tarafa göre ise, '... hiçbir veçhile Türkiye mikyasında sendika kurmak hevesine kapılınmamalıdır ve bu şekilde sendika kurmak tavsiyesinde bulunanlardan da sakınmalıdır. Bu gibilerin maksatlarının ne olduğu, malûmdur!...' (Sendika gazetesi, 7 Eylül 1946)...''

 

''... sendikaların meşrû birer teşekkül olduğu muhakkaktı; fakat uzun zamandan beri, sendika kurmamış bulunan yeni işçi nesilleri, bu meslek teşekküllerini nasıl organize etmeliydi? İşte sosyalist partileri düşündüren mesele bu idi...'' (K. Sülker, 'Türkiye'de Sendikacılık', s. 46).

 

Görünüşte, iki taraf, işçi örgütlenmesinin 'ana prensibi' üzerinde karşı karşıya gelmişlerdi; Kemal Sülker de bunu saptamış, diyor ki: ''... Türkiye Sosyalist Partisi ile Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi', sendikaların teşkili bakımından, birbirleriyle çetin mücadelelere girişti ve ayrı kanaatları telkine çalıştı...'' (a.g.e. s. 40) ama 'uyuşmazlık' çok daha derindeydi; 'Sosyalist Sol', 'ecnebi' bir Sosyalizm 'sentezi'nin (Sovyet, Çin, Küba vs.) Türkiye 'acentası' mı olacaktı? (Hoş geldin Tanzimatçılık?) Yoksa, diyalektik metodu, ülkesinin özel koşulları içinde, o koşullara uygun olarak kullanıp, 'özgün' bir uygulama modeli mi yaratacaktı? (Ulusal Demokratik Devrim'in, dolayısıyla 'Kemalizm'in 'özü').

 

'Demokrasi'nin 'sol ayağı'...

 

Bilir misiniz, büyük gayret ve ümitlerle, 'bizzat' işçiler tarafından kurulan; ve son derece ümit verici bir gelişme gösteren; Türkiye İşçi Partisi 'nin sonunu hazırlayan da, bu tartışma olmuştur. Meraklısı, Mehmet Ali Bey 'in (Aybar) 'Tip Tarihi 'nde; olayı, ibret verici ayrıntılarıyla okuyabilir; (özellikle cilt 3, s. 122 ve sonrası); 'ilerici' Türk aydınının gelecekte kendisine yön tayin ederken, ayağını yere sağlam basması için, yine de ben, Türkiye'ye Özgü Sosyalizm kısmından bazı satırları paylaşalım istiyorum:

 

''... TİP, kaçtır vurguladığım gibi, Marksizm'den hareket eden ve Türkiye'nin tarihi koşullarına göre biçimlendirilmiş bir Sosyalizm'i savunmaktaydı. (...) biz, bilinen kimi klişeleri tekrarlamıyorduk, kendi 'sosyalist yolumuzu' çizmeye çalışıyorduk. Bunda kimsenin kuşkusu olamazdı. 1966'dan beri şöyle diyordum: 'Sosyalizm'i kurmak için Türkiye'nin tarih şartlarını, sınıflar arasındaki kuvvet ilişkilerini, iç ve dış etkenleri iyi hesap ederek, emekçi halk yığınlarını bilinçlendirerek, örgütleyerek, emekçilerin politik kuvvet dengesinde ağır basmalarını sağlayacağız...'' (a.g.e. s. 137)

 

Aslında onların yapmak istediği de, daha önce Türkiye (Ankara) Komünist Partisi 'nin de, Şevket Süreyya Bey ve Nâzım Hikmet 'in de; daha sonraları Türkiye Sosyalist Partisi 'nin de, yapmak istediği şeydi: Ulusal Demokratik Devrim 'in 'dengesini' dolayısıyla 'gelişmesini' sağlamak için, 'sol' ayağını, yâni 'Sermaye Gücü'nü temsil eden burjuva partilerine karşı; 'Üretim Gücü' nü temsil eden emekçilerin, partisini ortaya çıkarmak! Çünkü, 'Demokrasi' olmanın, başka bir yolu yoktu.

 

Siz hiç 'sol ayağı' olmayan, sahici 'demokrasi' gördünüz mü?

 

Meraklısı için NOT: Şair Sefa Kaplan 'ın senaryosunu yazdığı, yönetmen Nedret Çatay 'ın yönettiği, 'Yalnız Şövalye/Attilâ İlhan' adlı belgesel ekrana çıkıyor: İki bölümlük belgeselin, ilk bölümü bu akşam, TRT/2 'de, saat 20.30 'da; ikinci bölümü ise 10 Nisan 2002 Çarşamba günü aynı kanalda ve aynı saatte gösterilecektir.

 

Kulağınızda bulunsun!

İLETİŞİM edebiyatokyanus@gmail.com  
   
Reklam  
   
edebiyatokyanus 392970 ziyaretçi (754278 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=