edebiyatokyanus
İÇERİK  
  ANA SAYFA
  YAZILAR
  => Attila İlhan Şiiri-DoDoç.Dr. Yakup ÇELİK
  => Bunalım Edebiyatı ve Modernizmin Sorunları-Svetlana Uturgauri
  => Karagöz'e Ezgi-Satı Erişen
  => Orta Oyunu Eksikliği-Nihal Türkmen
  => Orta Oyunu ve Karagöz-Nihal Türkmen
  => Dilin Yapısı ve Toplumun Yapısı-Emile Benveniste
  => Türkçe Metinlerde Bağdaşıklık ve Tutarlılık-İrem Onursal
  => Asansörle Yükseltilmek İstenen Çukurlar-Can Yücel
  => KÜLTÜR VE ÖTESİ-Cemil MERİÇ
  => Türkoloji-Cemil MERİÇ
  => Tevfik Fikret ve Batı Retoriği-Rıza Filizok
  => Estetik tarihimize bir bakış-Arslan Kaynardağ
  => MÜRSEL MECAZ-Rıza FİLİZOK
  => Başlıca Dil Bilimi Akımları-Prof.Dr. Rıza FİLİZOK
  => ZİYA OSMAN SABA’NIN NEFES ALMAK ADLI ŞİİR KİTABINDA -Yrd. Doç. Dr. Safiye AKDENİZ
  => HİKAYE VE ROMANDA “ANLATICI”YA GÖRE METİN TİPLERİ, - Yard. Doç. Dr. Safiye AKDENİZ
  => GÖSTERGEBİLİM-Yard. Doç. Dr. Mustafa Ö Z S A R I
  => TÜRKİYE'NİN ÖNEMİ-Emre Kongar
  => KÜRESELLEŞME VE KÜLTÜREL FARKLILIKLAR ÇERÇEVESİNDE ULUSAL KÜLTÜR-Prof. Dr. Emre Kongar
  => TÜRKİYE'NİN KÜLTÜREL ÖZ-ANLAYIŞI: AVRUPA BİRLİĞİ İÇİN BİR ZENGİNLİK-Emre Kongar
  => BARIŞ KÜLTÜRÜ VE DEMOKRASİ-EMRE KONGAR
  => GOP NEYİ AMAÇLIYOR, NEYİ GERÇEKLEŞTİREBİLİR-EMRE KONGAR
  => YENİ EMPERYALİZM, HUNTINGTON VE ELEŞTİRİSİ-Emre Kongar
  => KÜRESELLEŞME BAĞLAMINDA TÜRKİYE-Emre KONGAR
  => DEMOKRASİ KÜLTÜRÜ SORUNLARI-Emre Kongar
  => AVRUPA BİRLİĞİ'NE "ONURLU VE BAŞI DİK" GİRİŞ NE DEMEK-Emre Kongar
  => TOPLUMSAL VE SİYASAL GELİŞMEMİZİ ETKİLEYEN MARKALAR-Emre Kongar
  => KÜRESELLEŞME, MİKRO MİLLİYETÇİLİK, ÇOK KÜLTÜRLÜLÜK, ANAYASAL VATANDAŞLIK-Emre KONGAR
  => NİYAZİ BERKES'DE ÇAĞDAŞLAŞMA KAVRAMI-Emre KONGAR
  => KEMAL TAHİR-Hilm Yavuz
  => OYUNLARIM ÜSTÜNE-Nazım Hikmet
  => OYUN YAZARI OLARAK-Ataol Behramoğlu
  => POPÜLER EDEBİYAT- M. Orhan OKAY
  => HER SÖZ BİR ŞEY SÖYLER-Feyza HEPÇİLİGİRLER
  => Tiyatronun Kökeni, Ritüel ve Mitoslar
  => ROMANDA KURMACA VE GERÇEKLİK
  => Fuzûlî’nin Hikaye-i Leylâ ve Mecnun’u
  => SEZAİ KARAKOÇ ve HİS “;KAR ŞİİRİ”;-Selami Ece
  => İSTANBUL’UN AHMED MİDHAT EFENDİNİN ROMANLARINA TESİRİ
  => AHMET MİDHAT’A ATFEDİLEN BİR ESER: “HÜKM-İ DİL” VE MANASTIRLI MEHMET RIFAT
  => CEZMİ ÜZERİNE BAZI DÜŞÜNCELER
  => "EDEBİYATEĞİTİMİ"NDE "EDEBÎ METİN"İN YERİ VE ANLAMI
  => Mustafa Kutlu ve Rüzgârlı Pazar
  => BİR BİLİM ADAMININ ROMANI” ÜZERİNE GEÇİKMİŞ BİR TAHLİL
  => ÖLÜMÜNÜN 50. YIL DÖNÜMÜNDE
  => “MİT”TEN “MODERN HİKÂYE” “HİKÂYE”NİN SERGÜZEŞTİ
  => EDEBİYAT DİLİ/EDEBÎ DİL
  => BİR NESLİN VEYA BİR ŞAİRİN ROMANI: MÂİ VE SİYAH
  => İSTİKLÂL MARŞI’NIN TAHLİLİ
  => CAHİT KÜLEBİ
  => TEVFİK FİKRET’İN ŞİİRLERİNDE TRAJİK DURUM
  => MEHMED RAUF’UN ANILARI yahut EDEBÎ HATIRALARIN YAYIMI ÜZERİNE BİR DENEME
  => MEÇHUL BİR AŞKIN SON NAĞMELERİ: TEVFİK FİKRET’İN “TESADÜF” ŞİİRLERİ / YARD. DOÇ. DR. NURİ SAĞLAM
  => Tarihsel Romanın Eğitimsel İşlevi
  => ALIMLAMA ESTETİĞİ VE EDEBİYAT ÖĞRETİMİ1
  => Tanzimat Dönemi Oyun Yazarliginda Batililasma
  => SİNEMA VE EDEBİYAT TÜRLERİ
  => EDEBİYAT EĞİTİMİ, ESTETİK BİR HAZZIN EDİNİMİ
  => EDEBÎ TENKİT
  => ADALET AĞAOĞLU’NUN DAR ZAMANLAR ÜÇLEMESİNDE KİMLİK SORUNU
  => Halit Ziya ve Mehmet Rauf'un hayatları ile romanları
  => YAZIN VE GERÇEKLİK
  => MİLLÎ EDEBİYAT
  => HECE-ARUZ TARTIŞMASI/ Arş.Gör.Oğuzhan
  => AHMET HAŞİM’İN ŞİİRLERİNDE ATEŞİN DİLİ / ARŞ. GÖR. VEYSEL ŞAHİN
  => ROMAN TEKNİĞİ BAKIMINDAN YABAN
  => TANZİMATTAN GÜNÜMÜZE COCUK EDEBİYATI
  => KADIN VE EDEBİYAT
  => Şiirin Temel Özellikleri-Christopher Caudwell
  => EDEBİYAT EĞİTİMİ: HERMENEUTİK BİR YAKLAŞIM Vefa TAŞDELEN
  => VOLTAİRE VE ROUSSEAU ETRAFINDA AYDINLANMA ÇAĞI FRANSIZ YAZINI
  => TÜRKİYE’DE ULUSAL KÜLTÜR TARTIŞMALARI BAĞLAMINDA ÇAĞDAŞ UYGARLIK SORUNU
  => EDEBİYATIN DİLİ ÜZERİNE
  => TARİHİN SINIFLANDIRILMASI
  => Türk Milletini Uyandıran Adam: Attila İlhan
  => EDEBİYAT DERSLERİNİN İÇERİĞİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ KONUSUNDA
  => "Yalancı şöhretlerin Gerçek Yüzünü Ortaya Koydum"-Hilmi Yavuz
  => AVRUPA BİRLİĞİNİ YARATAN NEDENLER VE TÜRKİYE Metin AYDOĞAN
  => DİVAN ŞİİRİYLE HALK ŞİİRİNDE ORTAK BİR SÖYLEYİŞ BİÇİMİ
  => divan şiirindeki sevgili tipini alaya alan bir roman
  => ALIMLAMA ESTETİĞİ VE EDEBİYAT ÖĞRETİMİ
  => BAĞLANMA VE ÇELİŞKİ
  => Antik Çağ’da Tarih Yazmak
  => TARİHÎ ROMANDA POST-MODERN ARAYIŞLAR
  => Kültürel Batılılaşma
  => GARPÇILAR VE GARPÇILAR ARASINDAKİ FİKİR AYRILIKLARI
  => Harf Devrimi Üzerine Yeniden Düşünmek
  => EDEBİYAT ÖĞRETİMİNDE WALDMANN MODELİ
  => KEMÂL AHMED DEDE VE TERCÜME-İ MENÂKIB-IMEVLÂNÂ’SI
  => TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİ İÇERİSİNDE URDUCA
  => Avrupalılaşmak mı, Avrupalılaştırmak mı?CEMİL MERİÇ
  => ŞAİRANE BİR ÇEVİRİ yahut TOPLUMBİLİMİN SERÜVENLERİ Cemil MERİÇ
  => 47 LİLER YAHUT BİR ROMANIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
  => ZAMAN, ZAMAN – I TERAKKİ Cemil Meriç,
  => Kırk Ambar (Cilt1)
  => KADIN RUHU, Cemil Meriç
  => Umrandan Uygarlığa-C.Meriç
  => Balzac’tan önce modern roman-Cemil Meriç
  => ARİSTARK’LA ZOİL-c.meriç
  => ELİNDE CENNET AÇAN ZEND AVESTA- c.meriç
  => SELEFÎLİK–SÛFÎLİK VE ÂKİF-SÜLEYMAN ULUDAĞ
  => Mehmet Âkif- Mâhir İz’e Yazdığı Mektuplar
  => DİDO SOTİRİYU’NUN ROMANI GİBİ BİR ROMANIMIZIN OLMAYIŞI
  => HİLMİ YAVUZ’UN DENEMECİLİĞİ
  => İRONİ KAVRAMI, GERÇEKÜSTÜCÜLÜK VE ERCÜMEND BEHZAD LAV ŞİİRİ ÜZERİNE
  => OKUNAMAYAN ROMANLAR
  => Gelenekçilik Geleneğe Dahil Değil
  => Türk Tiyatrosunda İronik Söz, İronisiz Metin
  => Postmodernist İroni
  => NÂZIM HİKMET ŞİİRİNİN SİYASİ ETKİLERİ
  => NÂZIM HİKMET ŞİİRİNDE SİNEMASAL ÖĞELER
  => Savaş
  => Newton, Goethe ve Sosyal Bilimler
  => Bir Afyon (!) Olarak Diktatörlükten Demokrasiye Futbol
  => Adorno Yüz Yaşında
  => Theodor Adorno: Kültür Endüstrisini Yeniden Düsünürken
  => ADORNO'NUN KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ KAVRAMI ÜZERİNE
  => ADORNO’NUN KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ KAVRAMI ÜZERİNE
  => Frankfurt Okulu
  => TARİHİ MADDECİLİK VE KAPİTALİZM - ÖNCESİ TOPLUMLARASYA TOPLUMU - FEODALİTE Asaf Savaş AKAT
  => POSTMODERNİZM GEÇ KAPİTALİZMİN KÜLTÜREL MANTIĞI
  => Postmodernizm Ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı 2
  => Postmodernizm Ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı 3
  => DİMİTRİ KANTEMİR'İN DOĞUBİLİM ARAŞTIRMALARINA KATKISI Georges Cioranesco
  => DİMİTRİ KANTEMİR'İN DOĞUBİLİM ARAŞTIRMALARINA KATKISI Georges Cioranesco 2
  => II. MEŞRUTİYET'TE SOLİDARİST DÜŞÜNCE: HALKÇILIK Zafer Toprak
  => II. MEŞRUTİYET'TE SOLİDARİST DÜŞÜNCE: HALKÇILIK Zafer Toprak 2
  => Türkoloji Araştırmaları Makaleler Veritabanı
  => Yeni Makaleler
  => Türkoloji Araştırmaları Dergisi
  => Türkoloji Makaleleri
  => ŞAİR DUYARLILIĞI Afşar TİMUÇİN
  => Yazılar.....
  => SEÇME YAZILAR
  => EDEBİYAT Tez / Makale / Kitap ara
  => Orhan Pamuk: Babamın bavulu Nobel konuşması
  => PiVOLKA'da Çıkan Yazılar
  => Amin Maalouf Üstüne
  => Öykünün Yüzyılı /Feridun ANDAÇ
  => Cumhuriyet Dönemi Türk Felsefesinde Bir Hareket Noktası Olarak Teoman Duralı-oktay taftalı
  => Sofist Bilgeliğin "Empirist" Dayanakları Üzerine 0.TAFTALI
  => Birlik ve Liderlik Hayalleri O.TAFTALI
  => Eğitilemeyen Bir Varlık Olarak İnsan O.TAFTALI
  => Çağdaş Bir Tarım Toplumuna Doğru O.TAFTALI
  => Sosyo-Politik Bağlamda Bir Dekadans Olarak Bilgi Toplumu O.TAFTALI
  => Aşkla Varolan Hayatlar O.TAFTALI
  => Batı Medeniyetinin Mutsuz Çocuğu Entelektüel O.TAFTALI
  => Nihat Genç Yazıları
  => Batılı Tarih Bilimi ve Tarihin Mantığı
  => Bir Hayat Alanı Olarak Aile O.TAFTALI
  => Bir Savaşın Kavramları Üzerine
  => Çalışma ve Erdem Kavramları Arasındaki İlgi Üzerine O.TAFTALI
  => Değer Üreten Hayatlar
  => Doğu'nun Hayal Ülkesi O.TAFTALI
  => Dostlukla Yükselen Hayatlar O.TAFTALI
  => Şiirimizin Hazin Sonu O. TAFTALI
  => Soğuk ve Sıcak Hayatlar OKTAY TAFTALI
  => Yalanın Fenomenolojisi O. TAFTALI
  => Günümüzde Medya Kılavuzluğu - Günümüzde Medya Kılavuzluğu
  => Ermeni Meselesinin Kökenini Batının Irkçılığında Aramak Lazım Prof. Dr. Türkkaya Ataöv
  => Osmanlı’dan Lozan’a Musul-Kerkük
  => “Sözümü Tutamadım, Artık Yaşayamam” Turhan Feyizoğlu
  => Gerilla Mustafa Kemal ve Türk Yurtsever Kurtuluş Hareketi Turhan Feyizoğlu"
  => SİYASİ TARİH YAZILARI -YEREL TARİH YAZILARI
  => Yazarlar - yazılar
  => TÜRKİYE’DE MUHAFAZAKÂRLIĞIN DÜŞÜNSEL - SİYASAL TEMELLERİ
  => yazılar 1
  => yazılar2
  => türk dünyası
  => Derin devlet
  => YAZILAR,
  => SOSYOLOJİ.
  => YAZILAR,,.
  => TANZİMAT DÖNEMİ
  => İdealizm-Realizm
  => Cemil Meriç..
  => ilhan berk
  => NİYAZİ BERKES’İN TÜRK KİTLE İLETİŞİM TARİHİNE KATKILARI
  => yazılar.
  => yazılar..
  => yazılar,
  => yazılar,,
  => yazılar.,
  => YAZILAR.
  => YAZILAR..
  => YAZILAR-
  => YAZILAR-,
  => yazılar.1
  => y.1
  => y.2
  => y.3
  => y.4
  => y.5
  => y.6
  => y.7
  => y.8
  => y.9
  => y.10
  => y.11
  => y.12
  => y.13
  => y.14
  => y.15
  => y.16
  => y.17
  => y.18
  => y.19
  => y.20
  => y.21
  => y.22
  => y.23
  => y.24
  => y.25
  => y.30
  => y.31
  => y.32
  => y.33
  => y.34
  => y.35
  => y.36
  => y.37
  => y,38
  => y.39
  => y.40
  => y.41
  => y.42
  => y.43
  => y.44
  => y.45
  => y.46
  => y.47
  => İnsan-Mekan İlişkileri
  => SANAT VE ELEŞTİRİ
  => Türkiye’de olumsuz Pierre Loti eleştirileri
  => TÜRKiYE’DE MODERN EDEBİYAT ELEŞTİRİSİ
  => ATATÜRK,
  => MAKALELER:
  => MAKALELER,
  => yz
  => yz1
  => yz2
  => yz3
  => yz4
  => yz5
  => yz6
  => yz7
  => yz8
  => FRIEDRICH NIETZSCHE’NİN TARİH ANLAYIŞI
  => Edebiyat Nedir?
  => YM1
  => YM2
  => YM3
  => YM4
  => YM7
  => YM8
  => YM9
  => İbn Battûta’da “Ahı” Kelimesi ve Anadolu
  => Simone de Beauvoir: Abjeksiyon ve Eros Etiği
  => Toplumsal Cinsiyet Düzenlemeleri
  => Psikanalitik ve Post-Yapısalcı Feminizm ve Deleuze
  => Tarihsel Bir Perspektif Üzerinden İroni Tür ve Tekniklerinin Gelişimi ve Bazı Uygulama Örnekleri Tarihi Gelişim
  => İroni ve Melankoli*
  => İroni, Nostalji ve Postmodern
  => “Daha İyi Anlamak İçin Daha Fazla Açıklamak” İsteyen Bir Yorumbilimci: Paul Ricœur
  => Kendi (Paul Ricœur Üstüne)
  => Sersemleşme Okulu
  => Osmanlı ve Avrupa Arasındaki Karşılıklı Etkileşimde Etnomaskeleme
  => Antik Yunan Tragedyasının Metafiziği
  => Sonbahar Mitosu: Tragedya*
  => Ayrışma, Çatışma ve Fanatizm
  => Fanatizm İlkelliktir
  => Tuhaf Bir Çocuk
  => Huzursuz
  => Benjamin’in Mistisizmine “Üç Yönlü Yol”
  => Renan, Irk ve Millet
  => Varlık, Benlik, Hatırlayış ve Unutuş Üzerine
  => Hangi Kilidin, Hangi Anahtarı?
  => Romanda Tarih
  => Bugün Psikanalizi Tartışmak
  => Kültürde Bakış
  => 1930 Goethe Ödülü Dolayısıyla Frankfurt Goethe Evi’nde Konuşma
  => Jacques Derrida ve Konukseverlik Sorusu
  => Metafiziğin Kalesi Hakkında Düşünmek
  => Hakların İadesi
  => Modern Etiğin İki Temel Direği Agnes Heller
  => Ezoterizme Genel Bir Giriş
  => Turnanın Semahı, Ezoterizmin Zamanı: Bektaşi ve Alevi Zaman Kavrayışla
  => Yeni sayfanın başlığı
  => Ulus-Ötesinden Hukuka Bakmak: Jürgen Habermas
  => Yeni Perspektifler Gerçeğin Çölüne Hoşgeldiniz
  => Orlan: Kırılan Ten Kubilay Akman
  => Pusudaki Ten, Vice Versa
  => Cimri ve Çöp Arasındaki Güçlü İlişki Üzerine
  => Demokrasi Kavramı Üzerine Hayli Spekülatif Bir İrdeleme
  => Benim Çöp Bayramım
  => Kamu Yeniden Kurulurken Kadınlara Ne Olacak?
  => Sonsuzluğun Sınırında: Immanuel Kant
  => Kant ve Üniversite İdeası
  => İki Yüzüncü Ölüm Yıldönümünde: Immanuel Kant ve Kantçılık
  => Kant ve Yeni Kantçılık
  => Otuz Beşinci Gece: Ruh, Can, Hayat, Ölüm, Akıl ve Öte Dünya Üzerine1
  => Ölüm Üzerine Tıbbi Çeşitlemeler
  => Ölüme Karşı Ölüm
  => Avrupa İçin Yeni Bir Ethos Üzerine Düşünceler
  => Avrupa ve Ötekileri
  => Sûfî Şiirinin Poetikası
  => Byron ve Romantiklik
  => Kötülük Toplumu ve Biçimin Muhalefeti
  => Balkanlar: Metaforların Çarpıştığı Bir Savaş Alanı
  => Badiou: Etik Üzerine
  => “Semen est Sanguis" Yahudilikte ve Hıristiyanlıkta Kan
  => Âdet Kanaması Tecrübesi: Sınırlar ve Ufuklar
  => Said ve Saidciler ya da Üçüncü Dünya Entelektüel Terörizmi
  => Kültür Endüstrisini Yeniden Düşünürken
  => Adorno ve Tanrının Adı
  => Kant, Adorno ve Estetiğin Toplumsal Geçişsizliği
  => Adorno ve Berg
  => İbn Battûta Seyahatnamesi
  => Irak Savaşı ve Sivil Etkinlikler
  => Yamalı Çelişkiler Semti: Saraybosna'dan Yenibosna'ya
  => Halkla Birlikte Bir Çağdaş Kent Söylemi Üzerine
  => Yeni Dünya Düzeninin Sonu?
  => Selçuklular Anadolu’da
  => Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubâd Dönemine (1220-1237) Bir Bakış
  => 13. Yüzyılın Başında Anadolu’da Ticaret
  => Selçuklular Döneminde Anadolu’da Felsefe ve Bilim (Bir Giriş)
  => Nietzsche ve ‘Akla’ İsyan
  => Bizans Manastır Sistemine Giriş
  => Öğrenci Radikalizmi Üzerine Düşünceler
  => 1968’i Yargılamak ya da 68 Kuşağına Mersiye
  => “Gelecekte İnsanlara Çok Güzel Görüneceğiz”
  => Nevroz, Psikoz ve Sapkınlık
  => Üniversitede Psikanaliz Öğretmeli miyiz? Sigmund Freud
  => Psikanalist Kimdir?
  => Nerelisiniz?
  => Irak’a Kant Çıkarması
  => Bizans Şaşırtıyor
  => 12 eylül dosyası
  => FETHİ NACİ: Cesur, Gerçekçi Ve Halkçı... İzzet Harun Akçay
  => SON OKUDUKLARIM- İzzet Harun Akçay
  => Sabahın yalnız kuşları-İzzet Harun Akçay
  => Bir Portre - Cahit Sıtkı TARANCI - Şükran KURDAKUL
  => ŞİİR NEDİR? Cahit Sıtkı TARANCI
  => Afşar TİMUÇİN - Şair Duyarlığı
  => Ahmet KÖKLÜGİLLER - Karacaoğlan'ın Yaşamı ve Şiirleri
  => Atilla ÖZKIRIMLI - Dadaloğlu ve Çevresi
  => Aysıt TANSEL - Metin Eloğlu
  ARAŞTIRMA-İNCELEME
  SÖYLEŞİ
  DENEME
  ATTİLA İLHAN
  ATTİLA İLHAN-KÖŞE YAZILARI
  E-KİTAP
  ANSİKLOPEDİK
  SATRANÇ VİDEO DERSLERİ DÖKÜMANLAR
  SATRANÇ OYNA
  ŞİİR
  DİL ANLATIM TÜRK EDEBİYATI - LİSE KAYNAK
  EDEBİYAT RADYO
  EDEBİYATIMIZDA ŞİİR ROMAN ÖYKÜ (dinle)
  100 TEMEL ESER (dinle)
  100 TÜRK EDEBİYATÇISI (dinle)
  SESLİ KİTAPLAR
  FOTOĞRAF ÇILIK
  E-DEVLET
  EĞİTİM YÖNETİMİ DENETİMİ
  RADYO TİYATROSU
  ÖĞRETMEN KAYNAK
  EDEBİYAT TV
  SÖYLEŞİLER - BELGESELLER TV
  RADYO KLASİK
  TÜRKÜLER
  GAZETELER MANŞETLER
  ÖYKÜ ANTOLOJİSİ
  DERGİLER - KİTAPLAR - KÜTÜPHANELER
  E-DERGİ
  KİM KİMDİR BİYOGRAFİLER
  ZİYARETÇİ DEFTERİ
  İLETİŞİM
  EDEBİYAT OKYANUS
13. Yüzyılın Başında Anadolu’da Ticaret
13. Yüzyılın Başında Anadolu’da Ticaret
Claude Cahen


 

Anadolu’da 13. yüzyılın başında ilk kez örgütlü bir Müslüman devletin ortaya çıkışı Yakındoğu ticaretine yeni bir öğenin katılmasına yol açar. Bu bölgede var olan ve çevre ülkelerin bu konudaki yoksulluğuyla çelişki oluşturan maden zenginliklerinin (demir, bakır, gümüş, şap) değerlendirilmesi, büyük miktarlarda tuz, çivit, safran, yün üretimi1, dışsatımı önemli ölçüde besleyebilir, aynı zamanda kentlerin yeniden doğmasını, saray yaşamının ve kültürlü bir soylu sınıfın gelişmesini, ayrıca uzak ülkelerden pahalı malların dışalımını sağlayabilirdi. Öte yandan Anadolu’nun transit ticaretinde benzersiz bir yer almasını sağlayacak çeşitli koşullar da bu bölgede bir araya gelmişti. Gerçekten de modern Rusya topraklarının güney steplerinde Kumanların (Kıpçaklar) ortaya çıkışı, Karadeniz ve Volga havzasının Baltık ülkeleriyle eski bağlantısını uzun süreden beri canlı tutuyordu; öte yandan Karadeniz’in güney kıyılarında tuzlanmış balık trafiği, daha geniş ölçüde de kürk ticareti vardı; ayrıca Kumanlar, Bizans’tan Harizm’e kadar çok sayıda ülkeye, özellikle de Müslüman ülkelere, birçok ordunun yararlandığı köleleri büyük ölçekte sağlayan kaynaktır2; ordusunu Mısır’dan sağladığı kaynaklarla genişletebilecek güçlü Eyyubî monarşisinin kurulması, alışverişleri görünürde artırır; öte yandan, Kafkasya’yı aşan kara yolu, savaşlarla yakılıp yıkılan ülkelerden geçmektedir; Hıristiyanların elinde bulunan deniz yolu ve Boğazlar; İskenderiye’den başlayıp denizden Antalya’ya, oradan da kara yoluyla Anadolu’yu aşarak Karadeniz limanlarına ulaşan yol, Mısır’ın geleneksel olarak ağaca, demire, vb. gerek duyduğu, Anadolu’nun da ona bunları sağlayacak en yakın ülke olduğu düşünüldüğünde oldukça önemlidir. Doğu’dan gelen ürünleri Mezopotamya’dan ya da İran’dan batıya taşıyan kervanlara gelince, bunlar eskiden olduğu gibi, taşıdıkları malları Trabzon’da yeniden gemilere yükleyip Kırım’a ya da Konstantinopolis’e göndereceklerine, Selçuklu devletinin gelişmesini sürdürüp Karadeniz’e açılacak bir toprak parçası fethetmesiyle, aşılması gereken Hıristiyan sınırı ortadan kalkacağından, batıya doğru daha fazla ilerlemeye can atıyorlardı; bu bölgede zaten Harezmlilerden ve Moğollardan kaçıp buraya yerleşmiş İranlı kardeşleri vardı. Öte yandan o dönemde Latinler de Konstantinopolis’te Yunanlıların yerini almış, Karadeniz’in ve Anadolu’nun sunduğu ticaret olanaklarından doğrudan yararlanmayı düşünüyorlardı; bu bölgeye zaten Suriye’de ve Kıbrıs’ta kurdukları kolonilerden ulaşıyorlardı. Yüzyılın ortasında gerçekleşen Moğol istilası bu verileri tümüyle alt üst etti. Dolayısıyla, bu istiladan hemen önceki dönemi değerlendiren özel bir inceleme yapmakta yarar vardır.
II. Kılıç Arslan (1155-1192) tarafından Konya ile Kayseri arasında yaptırılan birkaç kervansaray, 12. yüzyıldan önce ticaret alanında bir yeniden doğuşun başlamış olmasının tek belirtisi olmakla birlikte, o tarihten sonra ticari ilişkilerin geliştiğini gösteren kanıtların çoğaldığını görüyoruz. Bu kanıtlardan biri, 1197 yılında  Mısır sultanı el-Aziz’in Bizans imparatoru III. Aleksios Angelos’a gönderdiği armağanların Anadolu’dan geçişi; özellikle de bu armağanlara Selçuk sultanı I. Gıyaseddin Keyhüsrev  tarafından el konması, buna misilleme olarak da o sırada Konstantinopolis’te bulunan Konyalı tüccarların tutuklanmasıdır.3 Yine aynı dönemden günümüze ulaşan dinsel bir vakıf belgesinden anladığımıza göre Konya’da 598/1201-1202 yılında eski sûk’un yanında yeni bir sûk ve dükkâncılarla zanaatçıların yanında Tebrizli iki büyük tüccar, bir de Konyalı Türk tüccar vardı.8 Dahası, Angeloslar döneminin karışıklıklarından yararlanan Türkmenler, 12. yüzyılın hemen sonunda Rodos’un doğusundaki kıyılara girdiler, aynı dönemde Karadeniz kıyısındaki Samsun da olasılıkla Türkleşmişti; her ne olursa olsun, aralarında Selçukluların da bulunduğu tüccarlar, Konstantinopolis’e gitmek üzere buradan gemilere biniyorlardı; III. Aleksios Angelos 1200 yılına doğru, Kerasont’ta batan bir gemiyi arama bahanesiyle, Samsun’dan yola çıkan gemileri kovalamış, Türkler de zararlarının karşılanması için Selçuk sultanı Rükneddin’e baş vurmuşlardı.5 Daha o zamandan Sivas’ta oluşmuş büyük pazarda önemli ölçüde ticaret yapılıyor, o dönemde yaşamış İbnü’l-Esîr’e göre, 602/1205-1206 yılının hemen öncesinde burada Rusya’dan ve Kıpçak ülkesinden, Suriye’den ve Mezopotamya’dan gelen tüccarlar bir araya geliyorlardı ve söz konusu ticari etkinlikler o ölçüde önemliydi ki, tüm Karadeniz kıyısının, Trabzonlu Aleksios Kommenos’un kardeşi David Kommenos tarafından, Konstantinopolis’e yapılan IV. Haçlı Seferi lehine fethedilmesi ve Rükneddin’in Konya’da ölümünden sonra tahta bir çocuğun geçirilmesi, Türklerin denizle bağını yeniden kopardığından, bu durum Sivaslı tüccarların önemli bir krizle karşılaşmasına yol açmış, bu karışıklıklardan yararlanıp Konya’da sultanlığı yeniden ele geçiren I. Gıyaseddin Keyhüsrev  Trabzon topraklarına askeri bir sefer düzenlemiş, anlaşıldığına göre bu sefer başarısız olmuştu.6
Bu başarısızlığa karşın, güneyde Anadolu’ya açılan büyük bir kapı olan ve Akdeniz kıyısında bulunan Antalya limanının fethi I. Gıyaseddin Keyhüsrev’in sultanlık döneminde gerçekleştirilmiş, Rodos’un ve Kıbrıs’ın karşısında yer alan bu kıyılar kısa sürede Türkleşmişti. Bu fetih, İskenderiye’den gelen ve Bizans imparatorluğunun yıkılmasından sonra buranın hâkimi olan Toscanalı maceraperest Aldobrandini tarafından Antalya’da mallarına el konan tüccarların sultana durumdan yakınması üzerine gerçekleştirilmişti:  dört yıl sonra Frankların Kıbrıs’ta toplanması üzerine, Antalya’nın yerli halkının ve Selçuklu bir tüccarın isyan etmesi, bu limana Aldobrandini’nin dışında başka Frankların da ilgi duyduğunu ortaya koyar.7 Ne var ki gerçekleştirilen fetih kalıcı hale geldiğinden, Selçuklularla Kıbrıslılar arasında barışçı ilişkilerin kurulması Frankların da, Türklerin de işine geliyordu. 1213 yılının sonundan başlayarak, esas olarak ticari alandaki yakınlaşmalarla ilgili, elli yıl önce Lampros tarafından yayınlanan önemli mektupların hiç kimsenin dikkatini çekmemiş olduğu görülüyor. 1214 yılının ocak ayında Selçuklu sultanı Keykavus’un (1211-1218) bir mektubuna yanıt veren Kral Lusignanlı Hugues, ona kendi egemenliği altındaki devletlerde ticaret yapmaya gelen Selçukluların karşılıklılık kurallarına uygun olarak tam güvenlik altında olacaklarına söz veriyor; o dönemde yazıldığı anlaşılan ikinci bir mektubunda da sultanın yanında bulunan Kıbrıs elçisini, “emirler emiri, Konya ve Likaonya valisi”ne övüyor ve aynı güvenceleri yineliyor. Ayrıca elimizde 1216 yılının temmuz ayında yapılmış, üç yıllık bir “ateşkes”i içeren bir anlaşma metni var. Bu anlaşma esas olarak, yalnızca yürürlükte olan vergileri ödemekle yükümlü tüccarlara sağlanan güvenceyi kesin olarak bir kez daha doğruluyor: bunlara, “yürürlükteki uygulamanın tersine”, deniz kazası geçirdikleri durumda mallarının tazmini ve korsanlar tarafından sıkıştırıldıklarında sığınma hakkı tanıyor; nihayet, eylül ayında sultanın Kıbrıslı tüccarlara aynı hakları tanıdığını bildiren yanıtını görüyoruz.8 Bu metinler bize, söz konusu ticaretin büyük hacimli bir ticaret mi, yoksa belirli kabotaj haklarının kullanılmasından ibaret mi olduğu konusunda bilgi vermemekle birlikte, Doğu Akdeniz’de bir Anadolu ticaret filosunun ortaya çıktığını ve Selçuk limanlarına Kıbrıs kralının tebaasının uğradığını gözler önüne seriyor.
Aynı dönemde (1214), Karadeniz’de bu limanın tam karşısında bulunan liman kapısının kesin olarak fethedildiğini görüyoruz. I. Theodoros Laskaris kısa süre önce David Kommenos’u yenmiş ve Paphlagonia kıyılarını, Sinop’un batısına kadar bütünüyle eline geçirmişti. Sultan Keykavus onunla barış içinde olmasına karşılık, onun Pontus kıyılarında gücünü daha da artıracağından korkuyordu; ona sınırlı bir kıyı parçası bırakmak amacıyla Trabzon’daki karışıklıklardan yararlanıp Sinop’u  eline geçirebilir, böylelikle iki Rum devletini birbirinden ayırabilirdi: bu düşüncesini, Samsun’un iç bölgesinde savaşan Trabzon imparatoru Aleksios Kommenos’u süpriz bir baskınla ele geçirip, fidye olarak Sinop’u alarak gerçekleştirdi.9 Ermeni kökenli Hethoum buraya vali atandı, kentin surları, on beş Türk emirinin sağladığı para ve işgücü yardımıyla kısa sürede onarıldı; daha sonra Türkleşecek olan Samsun’u Türklerin fırsattan yararlanarak yeniden o sırada mı ele geçirdikleri bilinmiyor, ama Türkler her halükârda bundan böyle Karadeniz’in gözetim altında tutulması ve Rusya ile ilişkiler açısından Pontos bölgesinin en önemli deniz üssünü ele geçirmiş oluyordu.
 Karadeniz’in güneyinde yer alan Hellenleşmiş eski koloniler Angeloslar döneminin karışıklıklarını yaşıyordu, Trabzon, Konstantinopolis’ten kopmuştu ve bu koloniler Trabzon İmparatorluğu ile yakınlaşmıştı. Konstantinopolis’teki Latinlerle aralarında hiçbir sorun olmamasına karşılık, 1204’ten sonra, Nikea’ya bağlı kalmalarında ticari açıdan hiç çıkarları yoktu ve anlaşıldığına göre, yüzyılın başında Trabzon’a bağlanmışlardı; bunun nedeni kuşkusuz, karşılıklı köle ve pamuklu, ipekli ve doğudan gelen baharat ticaretinin o yöreye kaymasıydı. Sinop’un fethi Türklerin de sisteme girmelerine neden oldu. Bunun kanıtını, 1223 felaketini kaleme almış olan İbnü’l-Esîr’de buluyoruz. O yıl, Kafkasları aşan bir Moğol ordusu Kıpçakları ezip, Kırım’ın büyük limanı olan Suğdak’a saldırıyordu; adı geçen yazar, bu vesileyle söz konusu limandaki önemli ticaret trafiğinden söz ediyor ve burada oturan çok sayıda kişinin canlarını kurtarmak için Selçuk ülkesine kaçtığını belirtiyor. Yazara göre, Moğollar daha sonra çevredeki Ruslara saldırdılar, bu halktan birçok zengin tüccar, servetlerinin yanlarına alabildikleri kadarını alıp deniz yoluyla Türkiye’ye kaçtı, ne var ki bir talihsizlik eseri olarak bu ülkeye varırlarken deniz kazası geçirdiler ve sultan, o zamanki uygulamaya göre, kurtarılabilen bütün mallara el koydu; bununla birlikte, bir Trabzon kaynağı bu konuda farklı bilgi veriyor: Buna göre, 1223’te, Kerson’dan gelen ve bordasında bu kent ile “Gothia”nın vergilerini toplayan ve bu vergileri Trabzon’a getirmekte olan bir görevli bulunan bir gemi Sinop açıklarında kaza geçiriyor; Kersonluların Yunanlılara bağlılığından hoşlanmayan Hethoum, bunu fırsat bilerek, gemiyi yağmalamak üzere bir donanma gönderiyor. Bundan sonra Selçuklularla Trabzonlular arasında, hangi koşullarda olduğu kesin olarak açıklanamayan düşmanlıklar sürüp gitti;10 bu düşmanlık, biraz da Trabzon ile Azerbaycan arasındaki ticari dayanışma ve Yunanlıların Harezm sultanı istilacı Celâleddin Mengüberti ile işbirliği yapmaları yüzünden, Selçuk sultanı Alâeddin Keykubâd tarafından bozguna uğratılmaları (1229), Trabzon’un Selçukluların vasalı düzeyine indirgenmesi ve Pontos kıyılarına Türklerin kesin olarak el koymasıyla son buldu.
(…)

İLETİŞİM edebiyatokyanus@gmail.com  
   
Reklam  
   
edebiyatokyanus 395126 ziyaretçi (758949 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=