edebiyatokyanus
İÇERİK  
  ANA SAYFA
  YAZILAR
  => Attila İlhan Şiiri-DoDoç.Dr. Yakup ÇELİK
  => Bunalım Edebiyatı ve Modernizmin Sorunları-Svetlana Uturgauri
  => Karagöz'e Ezgi-Satı Erişen
  => Orta Oyunu Eksikliği-Nihal Türkmen
  => Orta Oyunu ve Karagöz-Nihal Türkmen
  => Dilin Yapısı ve Toplumun Yapısı-Emile Benveniste
  => Türkçe Metinlerde Bağdaşıklık ve Tutarlılık-İrem Onursal
  => Asansörle Yükseltilmek İstenen Çukurlar-Can Yücel
  => KÜLTÜR VE ÖTESİ-Cemil MERİÇ
  => Türkoloji-Cemil MERİÇ
  => Tevfik Fikret ve Batı Retoriği-Rıza Filizok
  => Estetik tarihimize bir bakış-Arslan Kaynardağ
  => MÜRSEL MECAZ-Rıza FİLİZOK
  => Başlıca Dil Bilimi Akımları-Prof.Dr. Rıza FİLİZOK
  => ZİYA OSMAN SABA’NIN NEFES ALMAK ADLI ŞİİR KİTABINDA -Yrd. Doç. Dr. Safiye AKDENİZ
  => HİKAYE VE ROMANDA “ANLATICI”YA GÖRE METİN TİPLERİ, - Yard. Doç. Dr. Safiye AKDENİZ
  => GÖSTERGEBİLİM-Yard. Doç. Dr. Mustafa Ö Z S A R I
  => TÜRKİYE'NİN ÖNEMİ-Emre Kongar
  => KÜRESELLEŞME VE KÜLTÜREL FARKLILIKLAR ÇERÇEVESİNDE ULUSAL KÜLTÜR-Prof. Dr. Emre Kongar
  => TÜRKİYE'NİN KÜLTÜREL ÖZ-ANLAYIŞI: AVRUPA BİRLİĞİ İÇİN BİR ZENGİNLİK-Emre Kongar
  => BARIŞ KÜLTÜRÜ VE DEMOKRASİ-EMRE KONGAR
  => GOP NEYİ AMAÇLIYOR, NEYİ GERÇEKLEŞTİREBİLİR-EMRE KONGAR
  => YENİ EMPERYALİZM, HUNTINGTON VE ELEŞTİRİSİ-Emre Kongar
  => KÜRESELLEŞME BAĞLAMINDA TÜRKİYE-Emre KONGAR
  => DEMOKRASİ KÜLTÜRÜ SORUNLARI-Emre Kongar
  => AVRUPA BİRLİĞİ'NE "ONURLU VE BAŞI DİK" GİRİŞ NE DEMEK-Emre Kongar
  => TOPLUMSAL VE SİYASAL GELİŞMEMİZİ ETKİLEYEN MARKALAR-Emre Kongar
  => KÜRESELLEŞME, MİKRO MİLLİYETÇİLİK, ÇOK KÜLTÜRLÜLÜK, ANAYASAL VATANDAŞLIK-Emre KONGAR
  => NİYAZİ BERKES'DE ÇAĞDAŞLAŞMA KAVRAMI-Emre KONGAR
  => KEMAL TAHİR-Hilm Yavuz
  => OYUNLARIM ÜSTÜNE-Nazım Hikmet
  => OYUN YAZARI OLARAK-Ataol Behramoğlu
  => POPÜLER EDEBİYAT- M. Orhan OKAY
  => HER SÖZ BİR ŞEY SÖYLER-Feyza HEPÇİLİGİRLER
  => Tiyatronun Kökeni, Ritüel ve Mitoslar
  => ROMANDA KURMACA VE GERÇEKLİK
  => Fuzûlî’nin Hikaye-i Leylâ ve Mecnun’u
  => SEZAİ KARAKOÇ ve HİS “;KAR ŞİİRİ”;-Selami Ece
  => İSTANBUL’UN AHMED MİDHAT EFENDİNİN ROMANLARINA TESİRİ
  => AHMET MİDHAT’A ATFEDİLEN BİR ESER: “HÜKM-İ DİL” VE MANASTIRLI MEHMET RIFAT
  => CEZMİ ÜZERİNE BAZI DÜŞÜNCELER
  => "EDEBİYATEĞİTİMİ"NDE "EDEBÎ METİN"İN YERİ VE ANLAMI
  => Mustafa Kutlu ve Rüzgârlı Pazar
  => BİR BİLİM ADAMININ ROMANI” ÜZERİNE GEÇİKMİŞ BİR TAHLİL
  => ÖLÜMÜNÜN 50. YIL DÖNÜMÜNDE
  => “MİT”TEN “MODERN HİKÂYE” “HİKÂYE”NİN SERGÜZEŞTİ
  => EDEBİYAT DİLİ/EDEBÎ DİL
  => BİR NESLİN VEYA BİR ŞAİRİN ROMANI: MÂİ VE SİYAH
  => İSTİKLÂL MARŞI’NIN TAHLİLİ
  => CAHİT KÜLEBİ
  => TEVFİK FİKRET’İN ŞİİRLERİNDE TRAJİK DURUM
  => MEHMED RAUF’UN ANILARI yahut EDEBÎ HATIRALARIN YAYIMI ÜZERİNE BİR DENEME
  => MEÇHUL BİR AŞKIN SON NAĞMELERİ: TEVFİK FİKRET’İN “TESADÜF” ŞİİRLERİ / YARD. DOÇ. DR. NURİ SAĞLAM
  => Tarihsel Romanın Eğitimsel İşlevi
  => ALIMLAMA ESTETİĞİ VE EDEBİYAT ÖĞRETİMİ1
  => Tanzimat Dönemi Oyun Yazarliginda Batililasma
  => SİNEMA VE EDEBİYAT TÜRLERİ
  => EDEBİYAT EĞİTİMİ, ESTETİK BİR HAZZIN EDİNİMİ
  => EDEBÎ TENKİT
  => ADALET AĞAOĞLU’NUN DAR ZAMANLAR ÜÇLEMESİNDE KİMLİK SORUNU
  => Halit Ziya ve Mehmet Rauf'un hayatları ile romanları
  => YAZIN VE GERÇEKLİK
  => MİLLÎ EDEBİYAT
  => HECE-ARUZ TARTIŞMASI/ Arş.Gör.Oğuzhan
  => AHMET HAŞİM’İN ŞİİRLERİNDE ATEŞİN DİLİ / ARŞ. GÖR. VEYSEL ŞAHİN
  => ROMAN TEKNİĞİ BAKIMINDAN YABAN
  => TANZİMATTAN GÜNÜMÜZE COCUK EDEBİYATI
  => KADIN VE EDEBİYAT
  => Şiirin Temel Özellikleri-Christopher Caudwell
  => EDEBİYAT EĞİTİMİ: HERMENEUTİK BİR YAKLAŞIM Vefa TAŞDELEN
  => VOLTAİRE VE ROUSSEAU ETRAFINDA AYDINLANMA ÇAĞI FRANSIZ YAZINI
  => TÜRKİYE’DE ULUSAL KÜLTÜR TARTIŞMALARI BAĞLAMINDA ÇAĞDAŞ UYGARLIK SORUNU
  => EDEBİYATIN DİLİ ÜZERİNE
  => TARİHİN SINIFLANDIRILMASI
  => Türk Milletini Uyandıran Adam: Attila İlhan
  => EDEBİYAT DERSLERİNİN İÇERİĞİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ KONUSUNDA
  => "Yalancı şöhretlerin Gerçek Yüzünü Ortaya Koydum"-Hilmi Yavuz
  => AVRUPA BİRLİĞİNİ YARATAN NEDENLER VE TÜRKİYE Metin AYDOĞAN
  => DİVAN ŞİİRİYLE HALK ŞİİRİNDE ORTAK BİR SÖYLEYİŞ BİÇİMİ
  => divan şiirindeki sevgili tipini alaya alan bir roman
  => ALIMLAMA ESTETİĞİ VE EDEBİYAT ÖĞRETİMİ
  => BAĞLANMA VE ÇELİŞKİ
  => Antik Çağ’da Tarih Yazmak
  => TARİHÎ ROMANDA POST-MODERN ARAYIŞLAR
  => Kültürel Batılılaşma
  => GARPÇILAR VE GARPÇILAR ARASINDAKİ FİKİR AYRILIKLARI
  => Harf Devrimi Üzerine Yeniden Düşünmek
  => EDEBİYAT ÖĞRETİMİNDE WALDMANN MODELİ
  => KEMÂL AHMED DEDE VE TERCÜME-İ MENÂKIB-IMEVLÂNÂ’SI
  => TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİ İÇERİSİNDE URDUCA
  => Avrupalılaşmak mı, Avrupalılaştırmak mı?CEMİL MERİÇ
  => ŞAİRANE BİR ÇEVİRİ yahut TOPLUMBİLİMİN SERÜVENLERİ Cemil MERİÇ
  => 47 LİLER YAHUT BİR ROMANIN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ
  => ZAMAN, ZAMAN – I TERAKKİ Cemil Meriç,
  => Kırk Ambar (Cilt1)
  => KADIN RUHU, Cemil Meriç
  => Umrandan Uygarlığa-C.Meriç
  => Balzac’tan önce modern roman-Cemil Meriç
  => ARİSTARK’LA ZOİL-c.meriç
  => ELİNDE CENNET AÇAN ZEND AVESTA- c.meriç
  => SELEFÎLİK–SÛFÎLİK VE ÂKİF-SÜLEYMAN ULUDAĞ
  => Mehmet Âkif- Mâhir İz’e Yazdığı Mektuplar
  => DİDO SOTİRİYU’NUN ROMANI GİBİ BİR ROMANIMIZIN OLMAYIŞI
  => HİLMİ YAVUZ’UN DENEMECİLİĞİ
  => İRONİ KAVRAMI, GERÇEKÜSTÜCÜLÜK VE ERCÜMEND BEHZAD LAV ŞİİRİ ÜZERİNE
  => OKUNAMAYAN ROMANLAR
  => Gelenekçilik Geleneğe Dahil Değil
  => Türk Tiyatrosunda İronik Söz, İronisiz Metin
  => Postmodernist İroni
  => NÂZIM HİKMET ŞİİRİNİN SİYASİ ETKİLERİ
  => NÂZIM HİKMET ŞİİRİNDE SİNEMASAL ÖĞELER
  => Savaş
  => Newton, Goethe ve Sosyal Bilimler
  => Bir Afyon (!) Olarak Diktatörlükten Demokrasiye Futbol
  => Adorno Yüz Yaşında
  => Theodor Adorno: Kültür Endüstrisini Yeniden Düsünürken
  => ADORNO'NUN KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ KAVRAMI ÜZERİNE
  => ADORNO’NUN KÜLTÜR ENDÜSTRİSİ KAVRAMI ÜZERİNE
  => Frankfurt Okulu
  => TARİHİ MADDECİLİK VE KAPİTALİZM - ÖNCESİ TOPLUMLARASYA TOPLUMU - FEODALİTE Asaf Savaş AKAT
  => POSTMODERNİZM GEÇ KAPİTALİZMİN KÜLTÜREL MANTIĞI
  => Postmodernizm Ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı 2
  => Postmodernizm Ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı 3
  => DİMİTRİ KANTEMİR'İN DOĞUBİLİM ARAŞTIRMALARINA KATKISI Georges Cioranesco
  => DİMİTRİ KANTEMİR'İN DOĞUBİLİM ARAŞTIRMALARINA KATKISI Georges Cioranesco 2
  => II. MEŞRUTİYET'TE SOLİDARİST DÜŞÜNCE: HALKÇILIK Zafer Toprak
  => II. MEŞRUTİYET'TE SOLİDARİST DÜŞÜNCE: HALKÇILIK Zafer Toprak 2
  => Türkoloji Araştırmaları Makaleler Veritabanı
  => Yeni Makaleler
  => Türkoloji Araştırmaları Dergisi
  => Türkoloji Makaleleri
  => ŞAİR DUYARLILIĞI Afşar TİMUÇİN
  => Yazılar.....
  => SEÇME YAZILAR
  => EDEBİYAT Tez / Makale / Kitap ara
  => Orhan Pamuk: Babamın bavulu Nobel konuşması
  => PiVOLKA'da Çıkan Yazılar
  => Amin Maalouf Üstüne
  => Öykünün Yüzyılı /Feridun ANDAÇ
  => Cumhuriyet Dönemi Türk Felsefesinde Bir Hareket Noktası Olarak Teoman Duralı-oktay taftalı
  => Sofist Bilgeliğin "Empirist" Dayanakları Üzerine 0.TAFTALI
  => Birlik ve Liderlik Hayalleri O.TAFTALI
  => Eğitilemeyen Bir Varlık Olarak İnsan O.TAFTALI
  => Çağdaş Bir Tarım Toplumuna Doğru O.TAFTALI
  => Sosyo-Politik Bağlamda Bir Dekadans Olarak Bilgi Toplumu O.TAFTALI
  => Aşkla Varolan Hayatlar O.TAFTALI
  => Batı Medeniyetinin Mutsuz Çocuğu Entelektüel O.TAFTALI
  => Nihat Genç Yazıları
  => Batılı Tarih Bilimi ve Tarihin Mantığı
  => Bir Hayat Alanı Olarak Aile O.TAFTALI
  => Bir Savaşın Kavramları Üzerine
  => Çalışma ve Erdem Kavramları Arasındaki İlgi Üzerine O.TAFTALI
  => Değer Üreten Hayatlar
  => Doğu'nun Hayal Ülkesi O.TAFTALI
  => Dostlukla Yükselen Hayatlar O.TAFTALI
  => Şiirimizin Hazin Sonu O. TAFTALI
  => Soğuk ve Sıcak Hayatlar OKTAY TAFTALI
  => Yalanın Fenomenolojisi O. TAFTALI
  => Günümüzde Medya Kılavuzluğu - Günümüzde Medya Kılavuzluğu
  => Ermeni Meselesinin Kökenini Batının Irkçılığında Aramak Lazım Prof. Dr. Türkkaya Ataöv
  => Osmanlı’dan Lozan’a Musul-Kerkük
  => “Sözümü Tutamadım, Artık Yaşayamam” Turhan Feyizoğlu
  => Gerilla Mustafa Kemal ve Türk Yurtsever Kurtuluş Hareketi Turhan Feyizoğlu"
  => SİYASİ TARİH YAZILARI -YEREL TARİH YAZILARI
  => Yazarlar - yazılar
  => TÜRKİYE’DE MUHAFAZAKÂRLIĞIN DÜŞÜNSEL - SİYASAL TEMELLERİ
  => yazılar 1
  => yazılar2
  => türk dünyası
  => Derin devlet
  => YAZILAR,
  => SOSYOLOJİ.
  => YAZILAR,,.
  => TANZİMAT DÖNEMİ
  => İdealizm-Realizm
  => Cemil Meriç..
  => ilhan berk
  => NİYAZİ BERKES’İN TÜRK KİTLE İLETİŞİM TARİHİNE KATKILARI
  => yazılar.
  => yazılar..
  => yazılar,
  => yazılar,,
  => yazılar.,
  => YAZILAR.
  => YAZILAR..
  => YAZILAR-
  => YAZILAR-,
  => yazılar.1
  => y.1
  => y.2
  => y.3
  => y.4
  => y.5
  => y.6
  => y.7
  => y.8
  => y.9
  => y.10
  => y.11
  => y.12
  => y.13
  => y.14
  => y.15
  => y.16
  => y.17
  => y.18
  => y.19
  => y.20
  => y.21
  => y.22
  => y.23
  => y.24
  => y.25
  => y.30
  => y.31
  => y.32
  => y.33
  => y.34
  => y.35
  => y.36
  => y.37
  => y,38
  => y.39
  => y.40
  => y.41
  => y.42
  => y.43
  => y.44
  => y.45
  => y.46
  => y.47
  => İnsan-Mekan İlişkileri
  => SANAT VE ELEŞTİRİ
  => Türkiye’de olumsuz Pierre Loti eleştirileri
  => TÜRKiYE’DE MODERN EDEBİYAT ELEŞTİRİSİ
  => ATATÜRK,
  => MAKALELER:
  => MAKALELER,
  => yz
  => yz1
  => yz2
  => yz3
  => yz4
  => yz5
  => yz6
  => yz7
  => yz8
  => FRIEDRICH NIETZSCHE’NİN TARİH ANLAYIŞI
  => Edebiyat Nedir?
  => YM1
  => YM2
  => YM3
  => YM4
  => YM7
  => YM8
  => YM9
  => İbn Battûta’da “Ahı” Kelimesi ve Anadolu
  => Simone de Beauvoir: Abjeksiyon ve Eros Etiği
  => Toplumsal Cinsiyet Düzenlemeleri
  => Psikanalitik ve Post-Yapısalcı Feminizm ve Deleuze
  => Tarihsel Bir Perspektif Üzerinden İroni Tür ve Tekniklerinin Gelişimi ve Bazı Uygulama Örnekleri Tarihi Gelişim
  => İroni ve Melankoli*
  => İroni, Nostalji ve Postmodern
  => “Daha İyi Anlamak İçin Daha Fazla Açıklamak” İsteyen Bir Yorumbilimci: Paul Ricœur
  => Kendi (Paul Ricœur Üstüne)
  => Sersemleşme Okulu
  => Osmanlı ve Avrupa Arasındaki Karşılıklı Etkileşimde Etnomaskeleme
  => Antik Yunan Tragedyasının Metafiziği
  => Sonbahar Mitosu: Tragedya*
  => Ayrışma, Çatışma ve Fanatizm
  => Fanatizm İlkelliktir
  => Tuhaf Bir Çocuk
  => Huzursuz
  => Benjamin’in Mistisizmine “Üç Yönlü Yol”
  => Renan, Irk ve Millet
  => Varlık, Benlik, Hatırlayış ve Unutuş Üzerine
  => Hangi Kilidin, Hangi Anahtarı?
  => Romanda Tarih
  => Bugün Psikanalizi Tartışmak
  => Kültürde Bakış
  => 1930 Goethe Ödülü Dolayısıyla Frankfurt Goethe Evi’nde Konuşma
  => Jacques Derrida ve Konukseverlik Sorusu
  => Metafiziğin Kalesi Hakkında Düşünmek
  => Hakların İadesi
  => Modern Etiğin İki Temel Direği Agnes Heller
  => Ezoterizme Genel Bir Giriş
  => Turnanın Semahı, Ezoterizmin Zamanı: Bektaşi ve Alevi Zaman Kavrayışla
  => Yeni sayfanın başlığı
  => Ulus-Ötesinden Hukuka Bakmak: Jürgen Habermas
  => Yeni Perspektifler Gerçeğin Çölüne Hoşgeldiniz
  => Orlan: Kırılan Ten Kubilay Akman
  => Pusudaki Ten, Vice Versa
  => Cimri ve Çöp Arasındaki Güçlü İlişki Üzerine
  => Demokrasi Kavramı Üzerine Hayli Spekülatif Bir İrdeleme
  => Benim Çöp Bayramım
  => Kamu Yeniden Kurulurken Kadınlara Ne Olacak?
  => Sonsuzluğun Sınırında: Immanuel Kant
  => Kant ve Üniversite İdeası
  => İki Yüzüncü Ölüm Yıldönümünde: Immanuel Kant ve Kantçılık
  => Kant ve Yeni Kantçılık
  => Otuz Beşinci Gece: Ruh, Can, Hayat, Ölüm, Akıl ve Öte Dünya Üzerine1
  => Ölüm Üzerine Tıbbi Çeşitlemeler
  => Ölüme Karşı Ölüm
  => Avrupa İçin Yeni Bir Ethos Üzerine Düşünceler
  => Avrupa ve Ötekileri
  => Sûfî Şiirinin Poetikası
  => Byron ve Romantiklik
  => Kötülük Toplumu ve Biçimin Muhalefeti
  => Balkanlar: Metaforların Çarpıştığı Bir Savaş Alanı
  => Badiou: Etik Üzerine
  => “Semen est Sanguis" Yahudilikte ve Hıristiyanlıkta Kan
  => Âdet Kanaması Tecrübesi: Sınırlar ve Ufuklar
  => Said ve Saidciler ya da Üçüncü Dünya Entelektüel Terörizmi
  => Kültür Endüstrisini Yeniden Düşünürken
  => Adorno ve Tanrının Adı
  => Kant, Adorno ve Estetiğin Toplumsal Geçişsizliği
  => Adorno ve Berg
  => İbn Battûta Seyahatnamesi
  => Irak Savaşı ve Sivil Etkinlikler
  => Yamalı Çelişkiler Semti: Saraybosna'dan Yenibosna'ya
  => Halkla Birlikte Bir Çağdaş Kent Söylemi Üzerine
  => Yeni Dünya Düzeninin Sonu?
  => Selçuklular Anadolu’da
  => Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubâd Dönemine (1220-1237) Bir Bakış
  => 13. Yüzyılın Başında Anadolu’da Ticaret
  => Selçuklular Döneminde Anadolu’da Felsefe ve Bilim (Bir Giriş)
  => Nietzsche ve ‘Akla’ İsyan
  => Bizans Manastır Sistemine Giriş
  => Öğrenci Radikalizmi Üzerine Düşünceler
  => 1968’i Yargılamak ya da 68 Kuşağına Mersiye
  => “Gelecekte İnsanlara Çok Güzel Görüneceğiz”
  => Nevroz, Psikoz ve Sapkınlık
  => Üniversitede Psikanaliz Öğretmeli miyiz? Sigmund Freud
  => Psikanalist Kimdir?
  => Nerelisiniz?
  => Irak’a Kant Çıkarması
  => Bizans Şaşırtıyor
  => 12 eylül dosyası
  => FETHİ NACİ: Cesur, Gerçekçi Ve Halkçı... İzzet Harun Akçay
  => SON OKUDUKLARIM- İzzet Harun Akçay
  => Sabahın yalnız kuşları-İzzet Harun Akçay
  => Bir Portre - Cahit Sıtkı TARANCI - Şükran KURDAKUL
  => ŞİİR NEDİR? Cahit Sıtkı TARANCI
  => Afşar TİMUÇİN - Şair Duyarlığı
  => Ahmet KÖKLÜGİLLER - Karacaoğlan'ın Yaşamı ve Şiirleri
  => Atilla ÖZKIRIMLI - Dadaloğlu ve Çevresi
  => Aysıt TANSEL - Metin Eloğlu
  ARAŞTIRMA-İNCELEME
  SÖYLEŞİ
  DENEME
  ATTİLA İLHAN
  ATTİLA İLHAN-KÖŞE YAZILARI
  E-KİTAP
  ANSİKLOPEDİK
  SATRANÇ VİDEO DERSLERİ DÖKÜMANLAR
  SATRANÇ OYNA
  ŞİİR
  DİL ANLATIM TÜRK EDEBİYATI - LİSE KAYNAK
  EDEBİYAT RADYO
  EDEBİYATIMIZDA ŞİİR ROMAN ÖYKÜ (dinle)
  100 TEMEL ESER (dinle)
  100 TÜRK EDEBİYATÇISI (dinle)
  SESLİ KİTAPLAR
  FOTOĞRAF ÇILIK
  E-DEVLET
  EĞİTİM YÖNETİMİ DENETİMİ
  RADYO TİYATROSU
  ÖĞRETMEN KAYNAK
  EDEBİYAT TV
  SÖYLEŞİLER - BELGESELLER TV
  RADYO KLASİK
  TÜRKÜLER
  GAZETELER MANŞETLER
  ÖYKÜ ANTOLOJİSİ
  DERGİLER - KİTAPLAR - KÜTÜPHANELER
  E-DERGİ
  KİM KİMDİR BİYOGRAFİLER
  ZİYARETÇİ DEFTERİ
  İLETİŞİM
  EDEBİYAT OKYANUS
CAHİT KÜLEBİ

CAHİT KÜLEBİ

 (10 Oc. 1917-20 Haz.1997)

 

(Bu makale, Türk Dili dergisinde (S.548, Ağ. 1997, s.169-176) yayımlanmıştır.)

 

Külebi der ölüm gelir yavaştan,

Ben de bıktım bu amansız savaştan,

Dağdaki geyikten, gökteki kuştan

Beter oldum, telim teleğim bomboş.

       (C.A.Kansu İçin Köylü Biçeminde Ağıt, s.233)[1]

 

Cumhuriyet sonrası Türk şiirinin usta şairlerinden olan Cahit Külebi, 20 Haziran 1997 Cuma sabahı vefat etti. Şiir dünyamızdan, seksen yıllık hayatını sadece bu türe adamış büyük bir yıldız  daha kaymış oldu.

Cahit Külebi’yi, hakkında yaptığım akademik bir çalışma vesilesi ile 1993’te tanıdım. Son görüşmemiz bu yılın şubatında idi. Bu iki tarih arasında beş-altı defa saatlerce yüz yüze oturup konuşma, sohbet etme imkânım oldu. Çalışmalarım müddetince büyük bir içtenlikle yardımcı oldu, sorularıma uzun uzun cevaplar verdi. Çalışmamı bitirip kendisine gönderdiğimde memnun olmuş, takdirlerini ifade etmişti. Ne yazık ki, çalışmanın kitap olarak yayımlandığını göremedi.[2]

Cahit Külebi, 28 Kânûn-ı Evvel 1332 (10 Ocak l9l7) tarihinde Zile’nin (Tokat) Çeltek Köyü’nde doğmuştur. Asıl adı Mahmut Cahit olan şair, Doğu Anadolu’nun Ruslar tarafından işgali ve Ermeni mezalimi üzerine yurtlarını terk etmek mecburiyetinde kalan Erzurumlu göçmen bir ailenin çocuğudur. Nüfus memuru baba Necati Bey, Erzurumlu Gullebiler sülalesinden, anne Feride Hanım ise Pasinler ilçesi Aşağı Tayhoca Köyü Karabeyoğulları sülalesindendir. Hayatının ilk on-on bir yılı ve çocukluğunu Orta Anadolu’nun Çeltek Köyü ile Zile, Çamlıbel ve Niksar ilçelerinde yaşayan Mahmut Cahit, ilkokul tahsilini de bu üç ilçede (Mahalle Mektebi, Nümûne-i Terakki, Dutlupınar İlkokulu, Gazi Danişmend İlkokulu) parça parça görmüş ve 1929’da tamamlamıştır. Bundan sonra onun için gurbet yılları başlar. Önce, Sivas Erkek Lisesindeki yedi yıllık orta-lise öğrenimi için evinden ve ailesinden ayrılmak mecburiyetinde kalan şair, l936’da da üniversite tahsili için İstanbul’a gelir ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ile Yüksek Öğretmen Okulunu bitirir (1940). 1940-1942 yılları arasında askerlik görevini tamamlayan Külebi, asker dönüşü, fakülte yıllarından tanıdığı tarih öğretmeni Süheyla Tarkan’la evlenmiştir. Bir şiirinde hayatını şu mısralarla özetler:

 

1917 yılında

Topraklarında doğmuşum,

Anamdan emdiğim süt

Çeşmenden,  tarlandan gelmiş,

Emmilerim sınırlarında

Seninçin dövüşürken ölmüşler,

Kalelerinin burcunda

Uçurtma uçurmuşum.

Çimmişim derelerinde,

Bir andız fidanı gibi büyümüşüm

Topraklarının üstünde.    (Yurdum, s.108)

 

Cahit Külebi eğitimcidir. Otuz yılı aşan memuriyet hayatını, Millî Eğitim Bakanlığının yurt içi ve yurt dışı çeşitli birimlerinde öğretmen, müfettiş ve idareci sıfatlarıyla çalışarak tamamlamıştır. 1943’te Antalya Lisesinde başlayan memuriyet hayatı, 1946-1954 yılları arasında Ankara Devlet Konservatatuvarında öğretmenlik ve idarecilik; 1954-1956 yılları arasında da Ankara Gazi Lisesinde öğretmenlik ve idarecilik sıfatlarıyla devam etmiş; daha sonra müfettişliğe yükselen Külebi (1956), yıllar yılı bu görevini sürdürmüştür. Müfettişlik görevi, içinden çıktığı Anadolu ve insanını, çok daha yakından tanımasına imkân hazırlamış olması bakımından önemlidir. 1960-1964 yılları arasında öğrenci müfettişliği ve kültür ateşeliği görevi ile İsviçre’de bulunan şair, yurda dönüşünde tekrar müfettişlik görevine dönmüştür. Bir ara Millî Eğitim Bakanlığı Kültür Müsteşar Yardımcılığı görevinde de bulunan Külebi, 1973’te kendi arzusu ile emekli olmuştur. Şairin hayatında belirtilmesi gereken bir başka önemli husus, otuz yılı aşan bir süre Türk Dil Kurumunda çalışmış olmasıdır. 1951’de üyelikle başlayan Kurumdaki çalışmaları, 1976-1983 yılları arasında Genel Sekreter olarak devam etmiştir.

Gençliğinde ince uzun boylu, sportmen; ileri yaşlarında ise iri vücutlu karayağız pehlivan görünümlü; çoğu zaman dışa dönük, hayatı ve yaşamayı seven bir mizaç sergileyen Cahit Külebi, aynı zamanda hassas, çabuk kırılıp içe kapanan, çekingen, evine ve ailesine bağlı, yer yer yalnızlıktan hoşlanan kişilik özellikleriyle de dikkati çeker. Özellikle yaşadığı veya müşahede ettiği birtakım olumsuzluklar, şairin içe kapanması, hayata küsmesine zemin hazırlar. Onun kişiliğini belirleyen ve en çok dikkati çeken mizaç özellikleri; kibarlık, nezaket, tevazu, çekingenlik, hassasiyet, alınganlık, onurluluk, evi ve ailesine bağlılık, işinde çalışkanlık, herkese uzanabilen geniş bir sevgi, temiz yüreklilik şeklinde sıralanabilir. Onun şiir anlayışı ve şiirleri, söz konusu mizacın kendisine ve kendisinin dışındaki dünyaya bakışı ekseninde vücut bulur.

Cahit Külebi’nin şiire olan ilgisi, ilkokul yıllarında ve Zile’de, içinde yaşadığı sosyal, kültürel ve coğrafî ortamda doğmuş; Çamlıbel ve Niksar’da su yüzüne çıkmış; Sivas’ta gelişip ilk meyvelerini vermeye başlamıştır. İlkokuldan itibaren okunan çeşitli kitaplar; Orta Anadolu kasabalarının kendilerine has sosyal, kültürel, coğrafî şartları; içinde yaşanılan aile ortamı ve Anadolu’nun yıldızlı gecelerinin, küçük Mahmut Cahit’in ruhundaki sanat cevherinin uyanmasında önemli tesirleri olduğu muhakkaktır. Ancak, Sivas Erkek Lisesi, bu açıdan çok daha önemlidir. Ahmet Kutsi Tecer gibi bir şairin idarecilik yaptığı lise, kütüphânesi, öğretmenleri ve içinde bulunduğu şehir ve bölgenin halk kültürünü çok yakından teneffüs etmesi ile Cahit Külebi için büyük bir fırsattır. Bir yandan kitap ve dergiler yoluyla dün ve günün Türk şiirini okurken; bir yandan da Âşık Veysel, Talibî, Meslekî, Ali İzzet gibi halk şairlerini dinleme, tanıma imkânı bulmuştur.

Cahit Külebi, ilk şiir denemelerini bu yıllarda ve bu ortamda kaleme almış ve Gurbet Acısı isimli şiirinin okul dergisi Toplantı’da yayımlanmasıyla (l933) edebiyat dünyasına adımını atmıştır.[3] Ardından yine Toplantı’da yayımlanan birkaç şiirden sonra l935’te Yücel’de imzasını gördüğümüz şair, İstanbul’a geldiğinde bir süre susmayı tercih etmiştir. l938’de Varlık’ta yayımlanan "Haziran" şiirine kadar sürecek olan bu susuş, onun “çıraklık dönemi”nin sonu olmuştur. Külebi, çıraklık dönemindeki şiirlerini M. Cahit, Mahmut Cahit, Nazmi Cahit, Ahmet gibi değişik imzalarla yayımladıktan sonra Cahit Külebi’de karar kılmıştır. “Külebi” soy ismi, babasının sülale ismi durumundaki Gullebiler’den gelmektedir. Toplantı, Yücel, Gençlik, Sokak, Varlık, Ülkü, Yaratış, Kaynak, Türk Dili, Yenilik, Hisar, Hürriyet Gösteri, Yazko Edebiyat, onun sanat hayatı boyunca şiirlerini yayımladığı belli başlı dergiler olmuştur.

Sivas’ta veya ilk denemelerinde, daha çok okuduğu l930 dönemi şairlerinin açıkça tesiri altında kalan Külebi, sahip olduğu yaşın sonucu, lirik ve santimantal bir duyarlılık içindedir. O, asıl kimliği ve kendine has şiir üslûbuna l940’lı yıllarda kavuşmuş, peş peşe yayımladığı şiirleri ve ardından gelen Adamın Biri (1946), Rüzgâr (1949), Atatürk Kurtuluş Savaşında (1952), Yeşeren Otlar (1954), Süt (1965), Türk Mavisi (1973), Yangın (1980), Güz Türküleri (1991) isimli yedi şiir kitabı ile Türk şiirinde kendine has bir üslûp yaratmıştır. Altmış yılı aşan sanat hayatı müddetince l50 civarında şiir kaleme alan ve bu şiirleri pek çok dile çevrilmiş, okul kitaplarına girmiş olan Külebi, az yazan bir şairdir.

Cahit Külebi, şiirin dışındaki edebî türlere iltifat etmemiş; son yıllarda şiir ve edebiyatla ilgili çeşitli konuları ihtiva eden yazılarını Şiir Her Zaman (1985), hâtıralarını İçi Sevda Dolu Yolculuk (1986) adlı kitabında toplamıştır. Papatya Falı adlı  bir tiyatro  (1965); Renate (1947) ve Avrupa Konseyi Ülkelerinde Anadili Öğretimi (1974) isimli iki tane de eğitimle ilgili çevirisi vardır.

Cahit Külebi şiiri, büyük ölçüde amacı ve hedefi yine kendisi olan bir “söz sanatı” olarak benimser. Diğer güzel sanat dallarından farklı olan şiir, en soylu, en zor, en kuralsız ve insana en yakın olanıdır. Ona göre şiir; “dil çalgısında yorumlanan bir musiki”, “insanın anadili çalgısında söylenen bir türkü” veya "ulusal bir çalgıyla çalınan bir ezgi"dir.[4]  Bu sebeple başka dillere çevrilemez. Muhtevası, yapısı, şekli, dil ve üslûbuyla bir bütün olan şiire, konuda bir sınırlama getirilemez; ancak, ele alınan konunun, şiirin kendine has dünyası ve imkânları içinde kalması şarttır. Bahis konusu anlayış, şairin ne tamamen fildişi kuleye kapanmasına izin verir ne de çok açık bir fikrin, ideolojinin hizmetkârı olmasına göz yumar. "Yeni Romantizm" olarak isimlendirdiği şiir anlayışının niteliklerini; lirizm, samimiyet ve kulağın rahatlıkla duyabildiği bir musiki teşkil eder.

Cahit Külebi, daha çok müşahhasın dünyasını ifade gayreti içinde olan bir sanatkârdır. Bir başka ifadeyle, Türk Mavisi şairi, ifade dünyasını “görünen” üzerine kurar. “Görünmeyen”, soyut dünya onu pek fazla ilgilendirmez. Çünkü o, ne çok büyük ihtirasların, metafizik ürperişlerin ne ham ve basit bir ideolojinin ne de gözü yaşlı bir santimantalizmin şairidir. Külebi, belli bir çevre veya tabiat içinde, çoğu zaman müşterek olarak yaşadığımız günlük hayatın çeşitli görünümleri, ihsasları, ümitleri, kırılışları, sevinçleri ve hüzünlerinin şiiri peşindedir. İnsanı, toplumu ve tabiatı tarihî bir derinlik ve felsefî bir boyutta yakalama endişesinden uzaktır.

Külebi’nin şiirleri, muhtevaları itibariyle iki ana eksen etrafında yoğunlaşmaktadır. Bunlardan biri, ferdî ben; diğeri, ferdî ben’in dışındaki insan ve dünyadır. Birinci gruptakilerin merkezi ben olurken; ikinci gruptakilerde ise, ben'in dışındaki insan veya dünyayı merkez almaktadır. Elbette ki bu tasnif, yüzde yüz ayırıcı bir kesinlik arz etmez. Sanatkâr, şiirlerinin muhtevaları itibariyle, edebiyat kamuoyunda daha ziyade "memleket edebiyatı" çerçevesi içinde bilinmesine rağmen, şiirlerinin büyük bir bölümünde kendi ferdî ben’i üzerinde durur ve onun duygu, hayal, heyecan, ümit ve ümitsizliklerini, şiirin imkânları içinde ifade etmeye çalışır. Sevgi, aşk, özlem, ayrılık, gurbet, yaşama sevinci, yaşlanma ve öte duygusu, bedbinlik, ölüm, tabiat ve sanat, ferdîliğin asıl temalarını teşkil eder. Şairin kendi ben’ini merkez alan bu şiirler, büyük ölçüde hayatı ve hatıralarından hız alır ve bu merkez etrafında döner durur. Bu sebeple o, liriktir.

 

Senin dudakların pembe

Ellerin beyaz,

Al tut ellerimi bebek

Tut biraz!  (Hikâye, s.14)

 

Cahit Külebi’nin ferdî ben’in dışındaki dünya, insan, olay ve durumlar üzerinde yoğunlaşan şiirleri, sosyal olma nitelikleriyle belirginleşmektedir. Rüzgâr şairi, bu gruptaki şiirlerinde objektifini, daha çok kendisinin dışındaki dünyaya çevirmiş durumdadır. Büyük ölçüde memleket konusu başlığı altında toplanabilecek söz konusu şiirler, onun memleketi ve insanına duyduğu derin sevgi ve bağlılıktan güç almaktadır. Yer yer romantik, yer yer de realist bir bakış açısı; sıcak ve samimî üslûbuyla memleket coğrafyası, insanı ve tabiatından manzaralar sunan Külebi, içimizden bir ses olur. Bu açıdan Cahit Külebi, Cumhuriyet sonrası Türk şiirinin ana konularından biri durumundaki "memleket edebiyatı" hareketinin en önemli şahsiyetlerinden biri olur ve bu temayülün en güzel örneklerini verir.

 

Sivas yollarında geceleri

Katar katar kağnılar gider

Tekerleri meşeden.

Ağız dil vermeyen köylüler

Odun mu, tuz mu hasta mı götürürler?

Ağır ağır kağnılar gider

Sivas yollarında geceleri.  (Sivas Yollarında, s.16)

 

İnsan ve toplum değerlerindeki yozlaşma, sosyal nitelikli şiirlerin bir başka ana temasını oluşturur. Hayata, kendi mizacı ve dünya görüşü perspektifinden bakan Süt şairi, fert ve toplum hayatında gördüğü her türlü yozlaşmaya karşı çıkar. İlk dönemlerde ironik bir dil ve yumuşak bir üslûpla tenkit edilen olumsuzluklar; zamanla çok daha sert bir tenkitçi üslûpla karşılanır. Bunda giderek artan bir bedbinliğin rolü büyüktür. Belirli kişilik özellikleriyle barizleşmiş insanları (Atatürk, Baki, Karacaoğlan, Nurullah Ataç, C.A.Kansu, G. Apollinaire) ele alan portre şiirleri ise, geniş çerçevede değerlendirildiğinde, memleketten insan manzaraları olarak kabul edilebilecektir.

 

Davullar zurnalar döğende

Biz seni hatırlarız.

 

Binip trene gezende

Biz seni hatırlarız. (Atatürk Kurtuluş Savaşında, s.179)

 

Külebi’nin sosyal muhtevalı şiirleri, zaman zaman -özellikle l960’tan sonra- çok açık bir düşünce veya siyasî kanaatin ifade vasıtası olur ve nesrin tuzağına düşme noktasına gelir.

Cahit Külebi, şiirlerinin muhtevasında gördüğümüz bu iki temayüle rağmen, ferdî ben’i ile sen’i birbirinden tamamıyla ayırmaz. Zira onun, “sen” ile çok yakın ve sıcak bir ilişkisi vardır. Tabiat ve hayvanlardan başlayıp bütün insanlığı kapsayacak ölçüde geniş bir yelpazeye dönüşen sevgi çemberi, sen-ben ikiliğini ortadan kaldırır. Türk şiirinde, söz konusu iki objeyi, onun kadar kaynaştırabilmiş; ben-sen ikiliğini, geniş sevgi çemberi içinde birleştirebilmiş çok az şair vardır.

Cahit Külebi’nin şiirleri, yapıları itibariyle, tamamen klâsik olmasa bile, gelenekten büsbütün kopmuş da değildir. Yangın şairi klâsik bir yapı içinde şiire başlamasına rağmen zamanla serbest şiir anlayışını benimsemiştir. Atatürk Kurtuluş Savaşında ve Işık Dönencesi gibi, -biri kahramanlık, diğeri aşk epopesi- iki uzun şiir denemesinde bulunmakla birlikte, daha çok kısa metni tercih etmiştir. On beş-yirmi arası mısra ve üç-beş birimden teşekkül eden metinler, büyük ölçüde her biri bir mânâ birliği değerindeki dörtlükler üzerine kurulmuştur Orta uzunluktaki metinler, daha ziyade tahkiyenin veya manzum hikâye tarzının ön plâna çıktığı şiirlerdir. Vezin ve kafiyede de gelenekten yola çıkan Külebi, kişiliğini bulduktan sonra, serbest bir anlayışta karar kılmıştır.

Cahit Külebi’nin şiirlerindeki mısra, yapı itibariyle önemli ölçüde kısa olmakla birlikte, duygu, düşünce, hayalin ritm ve ahenk içinde ifade endişesi sebebiyle, belli bir esneklik kazanmıştır. Cümlenin kendi içinde kırılmasından teşekkül eden mısra, daha çok birim ve bütün içinde bir değerdir.

Adamın Biri şairi, şiirlerinde mantık, heyecan ve nazım cümlelerinin sentezinden teşekkül etmiş bir sentaksa sahiptir. Düz fiil cümlelerinin nesre has niteliği, gerek farklı cümle tarzlarının harmanlaması, gerekse söz konusu cümlenin kendi içinde kırılması suretiyle elde edilen nazım cümlesinin etkisiyle yumuşatılmaya çalışılmıştır.

Cahit Külebi, Türk şiirinde, ele aldığı konulardan çok, şiirlerinde sahip olduğu kendine has dil ve üslûbuyla tanınmış bir şairimizdir. Birinci Yeni’nin garipliği, şaşırtıcılığı ve mevcut şiir geleneğine tepkisi; İkinci Yeni’nin toplumdan kopukluğu, kapalılığı ve soyut imaj düşkünlüğü; Sosyal/Sosyalist Gerçekçilerin marksist ideoloji eksenindeki toplumculuğu esas alarak Türk şiir geleneğini bütünüyle alt-üst edip yeni bir şiir anlayışı oluşturma gayretlerinin hâkim olduğu bir dönemde, Türk Mavisi şairi, bize ve geleneğimize çok yakın, sıcak ve samimî bir dil ve üslûpla kendine has ve orijinal bir şiir dünyası kurmuştur.

Cahit Külebi, şiirlerinin kelime kadrosu için çok büyük ölçüde konuşma/halk dili lügatinin sunduğu imkânlara yaslanır. Deyim, ibare ve söyleyiş tarzı açılarından da bu kaynağa bağlıdır. Zaman zaman konuşma/halk dili imkânlarıyla Halk edebiyatının yüzyılların ötesinden gelen kelime, deyim, ibare ve söyleyiş tarzı imkânlarının aynı potada eritilerek ferdîleştirildiği müşahede olunur. Bu sebepledir ki, Külebi’nin üslûbu, ilk olarak yalın, açık, tabiî, sade ve samimîdir. Düşünce, duygu, hayal ve intibalar, ne dilin sarp ve karanlık dehlizlerinde muğlaklaştırılır ne de süs ve şairâneliğin sahte örtüsüyle sun’îleştirilir.

Onun dil ve üslûbunda, yukarıda belirtilen doğrultuda, bir istikrar söz konusu olmakla birlikte, az da olsa belli bir değişimin yaşandığı görülür. l955-l960’lardan sonraki dönemde, konuşma/halk dili kaynağından yazı dili kaynağına doğru bir kayma gözlenir. Bu arada Türk Dil Kurumunun “özleştirme” çalışmalarının sonuçları, şairimizin diline yansımaya başlar. Ayrıca, bazı metinlerde biraz daha kapalı imaj ve sembollerle örülmüş bir üslûp cehdi dikkati çeker.

Külebi, üslûbundaki yalınlık ve açıklığa rağmen, şiirinin, nesrin tuzağına düşmesine izin vermez. Samimî bir lirizminden hız alan metinler, mısraların nazım birimi veya bütün içindeki organizasyonu; tekrar, assonans, alliterasyon sanatları; yer yer de kafiye, redif ve veznin sağladığı ritm ve ahenkle belli bir musikiye sahip olur. Benzetmeler, onun şiirini renklendiren bir başka önemli unsurdur. 

 

Irmaklar gibi uzaklaşır

Bir türkü kadar uzak

Tekerler iki çizgi bırakır,

Hamutlar şak şak eder, dön geri bak.

(Tokat’a Doğru, s.125)

Cahit Külebi’yi, tam mânâsıyla ve bütün şiirleriyle, Cumhuriyet sonrası Türk şiirinde görülen herhangi bir edebî grup veya anlayışa dâhil etmek mümkün değildir. Bununla birlikte, 1930 sonrası şiirimizin ana çizgilerini onun şiirlerinde  görmek; bazı edebî yönelişlerin veya önemli şairlerin şiirleri ile onun şiirleri arasında birtakım benzerlikler, tesirler, yansımalar bulmak mümkündür. Söz konusu benzerlikler, tesirler veya yansımaları, edebî geleneğin kaçınılmaz sonuçları olarak değerlendirmek lâzımdır, kanaatindeyiz. Kısacası; Cahit Külebi, l930’lardan l990’lara uzanan dönemdeki Türk şiirinde, gelenek çizgisine çok yakın ve millî kaynaklardan beslenen, ama kendine has, ferdî ve orijinal bir şiir kozası örme başarısına ulaşmış bir şairimizdir. Sanatkâr duyarlılığı içinde kimi zaman kendi ben’i üzerine kapanan şair, kimi zaman da memleketine, memleketinin insanlarına yönelmiş; bu iki dünyaya ait kalıcı, güzel, sıcak ve samimî şiirler kaleme almıştır.

Bedenen Türk şiiri semasından kayan Külebi, inanıyoruz ki şiirleriyle bir yıldız gibi parlamaya devam edecektir. Türk Mavisi şairine Allah’tan rahmet dilerken sözü onun mısraları ile bağlayalım.

 

Şiir beklemeyin gayrı benden

Ey dünyadan gelip geçecek dostlar!         (Son, s.115)

[1] Yazıdaki şiir alıntıları şu kitaptandır: Cahit Külebi, Bütün Şiirleri, Adam Yay., İst., 1992, 5. baskı.

[2] Söz konusu çalışma, Cahit Külebi ve Şiiri (1998) adıyla Akçağ Yayınları arasında çıkmıştır.

[3] M.Cahit, “Gurbet Acısı”, Toplantı, S.8, Nis.1933, s.20.

[4] Cahit Külebi, Şiir Her Zaman, Başak Yay. Ank.,  s.13, 2. baskı.

 

İLETİŞİM edebiyatokyanus@gmail.com  
   
Reklam  
   
edebiyatokyanus 395921 ziyaretçi (760279 klik) kişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=